Fascism

Nedunkerni

Oppose Communally Driven State-Sponsored Demographic Engineering in the North and East of Sri Lanka: The Way Forward

class struggles, Democratic Rights, english, Fascism, history, lead article, Marxist Theory, Militarism, Perspective, politics, politics & economics, Sri Lanka /

By Sanjaya Jayasekera, Member, the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA)

Nedunkerni Protest
On 2 February 2026, residents and farmers of Nedunkerni, Vavuniya, held a protest against the Sri Lankan government’s revival of proposed Kivul Oya Reservoir Project, alleging that it would facilitate Sinhala colonization and alter the demographic composition of the North-East. Image courtesy of Sri Lanka Breaking News fb page

At a media conference held at the Jaffna Press Club premises on July 3, 2026, a Sinhalese speaker voiced a widely-held Sinhala-Buddhist communal argument: because Tamils, Sinhalese and Muslims live together in Colombo, the capital of Sri Lanka, Sinhalese could likewise be peacefully settled in Jaffna and the North and East. This is a misconceived justification for the state-sponsored Sinhalisation of Tamil-majority areas. The argument is a fraud. If accepted as a general principle, it would equally justify the state allocating land to Tamils in Matara, Weeraketiya, Dikwella, Tangalle, Ambalantota, Mirissa, Galle and Deniyaya — predominantly Sinhala areas of the south. The speaker would never accept that, because he exactly knows that state-sponsored settlement is not an invitation to voluntary coexistence, but is an instrument of power.  What is being presented as a principle of multi-ethnic coexistence is in reality a justification for state-sponsored ethnic domination of the Sinhalese. The issue is not a matter of ethnicity, not whether Sinhalese, Tamils and Muslims can live together voluntarily. The issue is the political character of state-directed demographic engineering and the communal strategy of capitalist rule it serves.

The historical record

Since the sham independence of 1948, successive Sri Lankan governments have pursued demographic engineering in the North and East as a core pillar of communal rule. One of the first acts of the D.S. Senanayake government was to disenfranchise over a million Tamil-speaking plantation workers. The UNP applied from the outset the communal principle that, as Colvin R. de Silva prophetically declared in his 1948 speech opposing the Citizenship Bill, “the state must be coeval with the nation and the nation with the race.” He warned that this was “an outmoded idea and an exploded philosophy,” adding: “It is precisely under Fascism that the nation was to be made coeval with the race, and race the governing factor in the composition of the state.”[1]

The pattern intensified after the 1953 hartal, when the general strike shook bourgeois rule to its foundations. Bandaranaike concluded that only the stirring up of anti-Tamil prejudice could counter the influence of the Trotskyists in the working class. But the communal project was not confined to legislation and administrative discrimination. It was pursued with equal vigour through the physical transformation of the country’s demographic map.

From the 1950s onward, successive governments used state-sponsored irrigation and land colonisation schemes to resettle Sinhalese peasants from the wet zone into the dry-zone Northern and Eastern provinces. The Gal Oya project, initiated in 1949 under D.S. Senanayake, settled tens of thousands of Sinhalese colonists on land developed through the diversion of the Gal Oya river. The Sinhalese population of the combined Batticaloa-Amparai district, a mere 4,702 in 1911, had swelled to over 150,000 by 1981 — an increase far exceeding any possible natural growth rate, achieved through the systematic allocation of state land, irrigation infrastructure and cultivation rights to settlers brought from the Sinhalese-majority south. The administrative separation of Ampara from Batticaloa in April 1961 was presented as a measure of bureaucratic decentralisation necessitated by the region’s growth. In reality, it was the political consolidation of more than a decade of engineered demographic transformation. The redrawing of district boundaries carved a new Sinhalese-majority interior out of what had been Tamil- and Muslim-majority territory, severing it administratively from the coastal areas where Tamils and Muslims remained concentrated. By reshaping electoral boundaries to manufacture Sinhala parliamentary representation in what had been a Tamil-majority province, the Ampara partition was not an incidental by-product of development policy but an integral mechanism of the Sinhala bourgeoisie’s nation-building project — confirming that what was presented as technical administration and rural development was, from its inception, bound up with the ruling class’s strategy of fragmenting the working class along communal lines.

A similar dynamic unfolded at Kantale (Kanthalai), where the state settled peasants drawn from outside Trincomalee District in what had been a Tamil-majority village. The same logic was extended north-west into the Tamil-speaking areas of Anuradhapura District through the Padaviya Tank scheme, 65 km from Anuradhapura town. Across these projects, the pattern of land allocation was consistent and unambiguous: the Allai scheme assigned 65 percent of settler plots to Sinhalese colonists, and Kanthalai assigned 77 percent, in each case relegating the existing Tamil and Muslim population to a residual share. The cumulative demographic effect was stark — Trincomalee District’s Sinhalese population rose from roughly 15 percent in 1946 to 33 percent by 1981 — an increase that cannot be attributed to organic demographic growth and that testifies instead to the systematic character of state-directed colonization as an instrument of Sinhala-Buddhist nation-building.

The Mahaweli Development Programme, whose modern phase began under Dudley Senanayake’s government in the late 1960s following a 1969 UNDP/FAO master plan and was dramatically compressed from a planned thirty years into seven after the UNP’s return to power in 1977, took this process of engineered demographic transformation to a qualitatively new level. Settlement in Systems B, C, H and L brought overwhelmingly Sinhalese colonists into the Eastern and Northern provinces: in Systems H and C, 90 percent of settlers were Sinhalese and 10 percent Muslim, with no Tamils allocated land at all, despite the territory lying within the Eastern Province, then a majority-Tamil area. This composition was not incidental; a former senior Mahaweli Authority bureaucrat later acknowledged that the settlement of System L in Weli Oya (Manal Aru) in particular was designed to “destroy the land basis for the very existence of Eelam,” inserting a loyal Sinhala population into the narrow strip separating Tamil areas of the north from Tamil- and Muslim-inhabited areas of the east and driving a permanent geographic wedge into the claimed Tamil homeland.[2] Weli Oya was the most militarized expression of Sinhala colonization, and was settled clandestinely from the mid-1980s under a Buddhist-monk-led mobilization backed by President Jayewardene’s inner circle, with settlers armed and deployed as home guards alongside the army. 

A 1985 government-appointed “study group” explicitly recommended — reported in Tamil Times, November 1985 — using Sinhala colonization to sever the territorial link between the Tamil-majority north and east. “The area [Trincomalee District] forms an ethnic bridge and colonization of this region by Sinhalese population can break this inter-district ethnic [Tamil] link”, the report proposed. Eight recommendations reported include transformation of the ethnic composition of the Tamil areas of the north and east in order that Sinhalese would constitute the majority by redrawing Sri Lanka’s map with boundary changes of provinces and by creating new districts.  Jayewardene himself announced — reported in Los Angeles News on January 21, 1985 — plans to colonize the Northern Province with enough Sinhalese: “We consider Sri Lanka as one land belonging to all citizens, consisting of 75% Sinhalese and 25% other races. As such, we will settle Sri Lankans in this proportion throughout the island on state land”, he said at a public meeting at Anamaduwa. 

This was not a program confined to the war years. It resumed after the LTTE’s military defeat in 2009, when the Mahaweli Authority and the military brought new waves of landless Sinhalese, mainly from Hambantota, into Weli Oya in the same clandestine manner as before. And it continues into the present, with the Sri Lankan cabinet of President Anura Kumara Dissanayake approving the revival of the Mahaweli System L’s Kivul Oya reservoir project in January 2026 — a scheme reported to confiscate over 1,600 acres of Tamil paddy land and settle more than 7,000 people, reportedly all Sinhalese, with no land allocated to the Tamil communities who have farmed the area for decades.

Nedunkerni
On 2 February 2026, residents and farmers of Nedunkerni, Vavuniya, held a protest against the Sri Lankan government’s revival of proposed Kivul Oya Reservoir Project, alleging that it would facilitate Sinhala colonization and alter the demographic composition of the North-East. Image courtesy of Tamil Guardian

These programs were administered under the banner of national development and land reform. They were nothing of the kind. They shifted the ethnic composition of entire districts, fragmented the geographic contiguity of Tamil-majority territory, and became one of the central grievances underlying Tamil nationalist politics and, later, the armed conflict. The war that erupted in 1983 and the military occupation of the North and East provided cover for accelerated settlement. In the post-war period, as the WSWS reported in 2012, the Rajapakse government pursued a systematic policy of “Sinhalisation” — changing Tamil place names to Sinhala, erecting Buddha statues, and moving Sinhalese settlers northward “to change the population balance in politically and socially significant ways.” [3] The military controlled land allocation and barred displaced Tamils from returning to their villages. 

The Sinhalese peasants settled in the Northern and Eastern provinces through these colonisation schemes were themselves victims of the same communal strategy. Granted land and state assistance as initial inducements, many were subsequently left to endure severe hardship. Established in militarily exposed frontier zones, they were repeatedly subjected to deadly attacks by the LTTE and other armed groups, while the state frequently failed to provide either adequate protection or long-term economic security. For many settler families, the promised improvement in living conditions never materialised. Yet these same schemes profoundly and permanently altered the demographic composition of historically Tamil-majority areas — an outcome that was not incidental but, as a substantial body of research has documented, a central political objective of successive governments. The objective record demonstrates that the Sinhala-chauvinist state subordinated the welfare of poor Sinhalese settlers, no less than that of the Tamil population, to its broader strategy of consolidating territorial and political control through communal division. Sinhalese peasants were deployed not as the principal beneficiaries of these schemes but as instruments of a reactionary state policy whose overriding purpose was the preservation of bourgeois rule through ethnic polarisation.

Keppapulavu
On 5 February 2026, residents of Keppapulavu held a protest for the 12th consecutive day, demanding the return of their “ancestral lands” and community properties that have remained under military occupation since 2009. Image courtesy of Kumanan Kana

Tamil Eelam is Sri Lanka’s Gaza 

The continued militarisation of the North and East, the land grabs and settler colonisation sponsored by the Sinhala-Buddhist chauvinist state, and the atrocities committed against Tamils since the early 1980s draw a sharp parallel between occupied Palestine and the North and East of Sri Lanka. The parallel is not incidental. It is verifiably reported that the Sri Lankan ruling class studied and adapted Zionist settler-colonialism as a precedent, with direct advisory contact between Israeli and Sri Lankan state agencies in the 1980s. The ideological foundations are strikingly similar. Just as Zionist ideology since the Nakba of 1948 has been built on the colonial assertion of a divine and historical claim to land, erasing the presence of the indigenous Palestinian population, Sinhala-Buddhist chauvinism rests on the anachronistic and false claim that Tamils were historically invaders of the island — a mythology that denies the centuries-long presence of Tamils in the North and East and provides the ideological cover for their dispossession. The material manifestation of both ideologies has been the same: state-sponsored settler colonisation. In Palestine, Zionist settlements have been systematically implanted to fragment Palestinian territory, seize water and land resources, and make the creation of a viable Palestinian state impossible. In Sri Lanka, from the Gal Oya project of 1949 through the Mahaweli Programme to the post-war military colonies, the state has resettled Sinhalese peasants in historically Tamil-concentrated areas to alter the demographic map, fragment territorial contiguity, and “destroy the land basis for the very existence of Eelam”. In both cases, the political objective was not merely territorial acquisition but the deliberate strengthening of communal divisions to prevent the unity of the working class. In both cases, the major imperialist powers — above all the United States — provided political cover, military support and diplomatic protection for the project. In both cases, the civilian population was subjected to military onslaught when it resisted: the slaughter of tens of thousands of Tamils at Mullivaikkal in 2009, like the genocidal assault on Gaza, was the bloody culmination of decades of occupation, colonisation and ethnic cleansing. Tamil Eelam is Sri Lanka’s Gaza — not as a rhetorical flourish, but as the product of the same logic of the capitalist nation-state, which, whether in Palestine or Sri Lanka, resorts to settler colonialism, communal war and permanent military occupation to suppress the democratic rights of oppressed peoples and to divide the working class along ethnic lines.

The class logic of communalism

The policies of demographic engineering have not promoted unity between Tamil and Sinhala workers. They have deepened mistrust and communal division. This serves the interests of the Sinhala ruling class by weakening the independent unity of the working class, while simultaneously providing Tamil nationalist bourgeois leaders with political ammunition to reinforce ethnic divisions and strengthen support for separatism. The Sinhala ruling class and the Tamil bourgeois nationalists are not genuine antagonists. They are symbiotic. Each feeds on the other, and both depend on preventing the unity of Tamil, Sinhala and Muslim workers on a class basis.

The demographic restructuring of the North and East serves a precise class function. It provides land and patronage to Sinhala settlers, creating a social base with a material stake in the communal order. It fragments the working class along ethnic lines, making it far harder for Tamil and Sinhala workers to recognise their common interests. And it provides the Tamil nationalist bourgeoisie with precisely the grievance around which to mobilise ethnic solidarity, reinforcing the very divisions that prevent the emergence of an independent working-class politics.

This was not inevitable. The Bolshevik Leninist Party of India (BLPI), the Trotskyist forerunner of the Socialist Equality Party and the Socialist Lead (SLLA), commanded the allegiance of the most class-conscious workers in the 1940s. On February 4, 1948, it mobilised 50,000 workers — Tamil, Sinhala and Muslim — on Galle Face Green to reject the fake independence arranged in the British Colonial Office. The BLPI warned that disenfranchising Tamil plantation workers would set a chain of discrimination in motion. The disaster came with the Lanka Sama Samaja Party’s political degeneration. Encouraged by the Pabloite revisionists in the Fourth International, the LSSP leaders increasingly adapted to Bandaranaike’s Sinhala populism, entering the SLFP government in 1964. By 1972, the former Trotskyist de Silva was drafting a constitution that enshrined Buddhism as the state religion and a Sinhala as the sole official language — a direct repudiation of everything he had fought for in 1948. The LSSP’s betrayal blocked the development of an independent revolutionary movement of the working class, opening the door to the JVP among Sinhala rural youth and the LTTE among young Tamils.

The way forward

The democratic rights of all communities cannot be secured through state-directed demographic manipulation. They require the conscious political unity of Tamil, Sinhala and Muslim workers against communalism and the capitalist state that has systematically exploited ethnic divisions for its own survival.

Where communities have been relocated through politically motivated settlement schemes, any future solution must uphold democratic rights, be voluntary, provide adequate compensation and livelihood guarantees, and be determined in consultation with the affected people — not imposed by the state in pursuit of communal objectives. But even such democratic measures can only be fully realised through a broader political struggle against the capitalist system that generates communalism as an instrument of rule.

The working class must reject all forms of nationalism and communalism — whether Sinhala supremacism or Tamil separatism. In solidarity with the socialist internationalist programme of the International Committee of the Fourth International (ICFI), the SLLA fights for a workers’ and farmers’ government and the convening of a genuine constituent assembly to abolish decades of discrimination and oppression on the basis of religion, ethnicity, caste and gender. Democratic rights can only be assured by ending social inequality through the socialist transformation of society.

The ICFI advances the perspective of a United Socialist States of Sri Lanka and [Tamil] Eelam, as part of a United Socialist States of South Asia. The ICFI’s “Tamil Eelam” is not the LTTE’s capitalist Eelam — it is a constituent part of a voluntary socialist federation, a socialist Tamil Eelam, guaranteed by a workers’ state. This is not a diplomatic formula for negotiations between capitalist nation-states. It is a guide to revolutionary action — the unification of Sinhala and Tamil workers in a common struggle against their common class enemy. As the 1987 statement of the International Committee of the Fourth International explained, the working class fights for the democratic rights of oppressed peoples “not as an appendage to the national bourgeoisie, but rather as its implacable enemy.”[4] The right of nations to self-determination cannot be realised through bourgeois and petty-bourgeois movements, no matter how courageous or militant. It can only be achieved as a by-product of the socialist revolution led by the proletariat, which, having established its dictatorship, guarantees to all oppressed peoples their legitimate democratic rights within a voluntarily united socialist federation.

What, then, is the way forward for the Sinhalese peasants who have been settled in the North and East under these reactionary programmes? For those already settled and granted title deeds over the years — many of whom have lived there for decades, raised families and know no other home — any resolution must be democratic and voluntary, not punitive. They must be guaranteed security of person and property, full democratic rights, and equal participation in the economic and social life of the region alongside their Tamil and Muslim neighbours. For those who were settled but never granted formal title deeds, the state must either regularise their tenure on terms determined in consultation with all affected communities, or provide adequate compensation and livelihood guarantees should they choose to relocate. For those Sinhalese presently being lured by the state into new settlement schemes — the most active front of the ongoing communal project — the answer is to refuse. Sinhalese workers, youth and peasants must reject the role the Sinhala-chauvinist state has assigned them as demographic pawns. The state that offers them land today will abandon them tomorrow, as it has abandoned generations of settlers before them, once their political utility is exhausted. The genuine interests of Sinhalese peasants lie not in accepting stolen land at the expense of Tamil and Muslim working people, but in joining with those same working people in a common struggle against the capitalist system that exploits and divides them all.

The working class has no interest in drawing borders on exclusive ethnic lines, nor in the demographic manipulation of one community against another. They should reject the idea that different ethnic groups must be separated into different states. The territorial referent of “Tamil Eelam” in our usage is the Northern and Eastern provinces — the areas where the Tamil population has historically lived as a concentrated community, where national oppression has been most acute, and where the demand for a separate Tamil state has been historically raised by the Tamil nationalist movement. But, we do so within the framework of a United Socialist States, on the basis of the democratic right of self-determination and the struggle for socialism — NOT on the basis of ethnic exclusivity of Tamils, nationalist “homeland” claims of a primordial birthright grounded in ethnic identity, or the cartographic pretensions of the Tamil bourgeoisie. The interest of the working class lies in abolishing the entire system of capitalist communal rule through the socialist transformation of society. Sinhalese workers, youth and peasants should recognise the reactionary character of state-sponsored settlement policies and the devastating consequences they have produced over decades. The allies of Tamil workers are not to be found in the separatist leaderships of the Tamil bourgeoisie, but among their Sinhala and Muslim class brothers and sisters. The fight against communally driven demographic engineering is inseparable from the fight for socialism.

[1] Permanent Revolution and the National Question Today, David North (1993), (16 May 1998) <https://www.wsws.org/en/articles/1998/05/dnkb-m16.html> 

[2] The Lure of Land: Peasant Politics, Frontier Colonization and the Cunning State in Sri Lanka, Thiruni Kelegama and Benedikt Korf (2023) Modern Asian Studies 1, Cambridge University Press <https://doi.org/10.1017/S0026749X22000506⁠>

[3] ICG reports detail the militarisation in Sri Lanka’s North, Sampath Perera (24 March 2012) <https://www.wsws.org/en/articles/2012/03/sril-m24.html> 

[4] The Situation in Sri Lanka and the Political Tasks of the Revolutionary Communist League, Statement of the International Committee of the Fourth International, David North, Keerthi Balasuriya (19 November 1987) <https://www.wsws.org/en/special/library/fi-15-1/05.html> 

Oppose Communally Driven State-Sponsored Demographic Engineering in the North and East of Sri Lanka: The Way Forward Read More »

Merz

යුරෝපානු සංගම් (EU) සමුළුව යුද මාවත වේගවත් කරයි: ආයුධ ගොඩනැඟීම, වෙළඳ යුද්ධය, සමාජ කප්පාදු සහ සරණාගත විරෝධී පියවර 

Democratic Rights, economics, Fascism, Imperialism, Militarism, News, Perspective, politics, politics & economics, Trade War, War, World Economy, World War /

ජොහැන්නස් ස්ටර්න් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුනි 11 දින “EU summit accelerates war course: Arms build-up, trade war, social cuts and anti-refugee measures” යන හිසින් පළවූ ජොහැන්නස් ස්ටර්න් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

Merz
ජර්මානු චාන්සලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මර්ස් 2026 ජුනි 18-19 දිනවල බ්‍රසල්ස් හි පැවති EU සමුළුවේදී කතා කරයි. [AP ඡායාරූපය/මාරියස් බර්ගල්මන්]

බ්‍රහස්පතින්දා සහ සිකුරාදා බ්‍රසල්ස් හි පැවැත්වුණු යුරෝපා සංගම් (EU) සමුළුව සෑම අතින්ම යුද සමුළුවක් විය. “ආරක්ෂාව”, “තරඟකාරිත්වය”, “ප්‍රත්‍යස්ථතාව” සහ “සංක්‍රමණ” වැනි නිල සූත්‍රගත කිරීම් පිටුපස සැඟවී ඇත්තේ නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ වීම, යුද්ධය උත්සන්න කිරීම, සමාජ කප්පාදු සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්වලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ පුළුල් වැඩපිළිවෙලකි.

යුක්රේනය සඳහා වන මිලිටරි ආධාර දැවැන්ත ලෙස පුළුල් කිරීමටත්, මුළු මහද්වීපය පුරාම ආයුධ නිෂ්පාදනය වේගවත් කිරීමටත්, 2030 වන විට යුරෝපා සංගමය යුද්ධයට සූදානම් කිරීමටත් යුරෝපා සංගමයේ රාජ්‍ය සහ ආණ්ඩු ප්‍රධානීහු තීරණය කළහ. එම සමගම ඔවුහු, මැදපෙරදිග කලාපය තුළ යුරෝපය සඳහා වඩාත් විශාල මිලිටරි භූමිකාවක්, චීනයට එරෙහිව වඩාත් දැඩි වෙළඳ යුද ප්‍රතිපත්තියක්, නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීමේ අවශ්‍යතාවලට වඩ වඩාත් යටත් කරන ලද නව යුරෝපා සංගම් අයවැයක් සහ සරණාගත ප්‍රතිපත්තිය තවදුරටත් දැඩි කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කළහ.

මෙම සමුළුව සෘජුවම ගලා ආවේ, සතියකට පෙර ජර්මන් චාන්සලර් ෆ්‍රීඩ්රික් මර්ස් විසින් බුන්ඩෙස්ටැග් (ජර්මන් පාර්ලිමේන්තුව) වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද ඔහුගේ ආණ්ඩු ප්‍රකාශය මගින් පනවන ලද ප්‍රතිගාමී මාවතෙනි. මර්ස් ප්‍රකාශ කළේ, නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම, යුරෝපීය “තරඟකාරිත්වය” ශක්තිමත් කිරීම සහ සරණාගතයින් පලවා හැරීම යුරෝපා සංගමයේ කේන්ද්‍රීය කාර්යයන් විය යුතු බවයි. එම අවස්ථාවේදීම, එහි පිරිවැය දරාගත යුත්තේ කවුරුන්ද යන්න ඔහු පැහැදිලි කළේය: එනම් කම්කරු පන්තියයි. මිලිටරිමය වශයෙන් නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීමට ප්‍රතිපාදන සැපයීම සඳහා ජනගහනය “අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රවලද සීමා කිරීම් පිළිගත යුතු” බව ඔහු පැවසීය.

දැන් බ්‍රසල්ස් හිදී සම්මත කරගෙන ඇති වැඩපිළිවෙල යනු මෙම යුද න්‍යාය පත්‍රය යුරෝපය  පුරා ක්‍රියාවට නැංවීමයි.

මෙහි කේන්ද්‍රයේ පැවතියේ, යුක්රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහිව නේටෝව (NATO) ගෙන යන යුද්ධය තවදුරටත් උත්සන්න කිරීමයි. යුක්රේන ජනාධිපති වොලොඩිමියර් සෙලෙන්ස්කි පෞද්ගලිකවම මෙම සමුළුවට සහභාගී වූ අතර, තව තවත් ආයුධ, පතොරම්, ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සහ කඩිනම් යුරෝපා සංගම් සාමාජිකත්වය ඉල්ලා සිටියේය. යුරෝපා සංගම් නායකයෝ යුක්රේනය සඳහා වන ඔවුන්ගේ “නොසැලෙන” සහයෝගය යළිත් සහතික කළ අතර, ඔවුන්ගේ දේශපාලන, මූල්‍ය, ආර්ථික සහ මිලිටරි ආධාර අඛණ්ඩව ලබා දීමට පොරොන්දු වූහ.

යථාර්ථය නම්, මෙය “සහයෝගයක්” වීම බොහෝ කලකට පෙර නතර වී ඇති අතර එය යුද්ධයට සෘජුවම සම්බන්ධ වීමක් බවට පත්ව ඇත. යුරෝපීය බලවත්තු යුක්රේන රාජ්‍ය අයවැයට ප්‍රතිපාදන සපයමින්, වඩ වඩාත් දිගු දුර විහිදෙන ආයුධ පද්ධති සපයමින්, යුක්රේන සෙබළුන් පුහුණු කරමින්, බුද්ධි තොරතුරු සපයමින් සහ යුක්රේන යුද මෙහෙයුම් ඔවුන්ගේම මිලිටරි සැලසුම්වලට වඩ වඩාත් සමීපව අනුකලනය කරමින් සිටිති. 2026 සහ 2027 වර්ෂ සඳහා වන යුරෝ බිලියන 90 ක ණය මුදලක පළමු වාරිකය ජුනි මස අවසානයට පෙර නිකුත් කරන බව සමුළුව යළිත් තහවුරු කළේය. එම අවස්ථාවේදීම, ඔවුන්ගේ ද්විපාර්ශ්වික මිලිටරි ආධාර අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යන ලෙස සාමාජික රටවලින් ඉල්ලා සිටින ලදී.

ආයුධ සහයෝගීතාව පිළිබඳ තීරණ විශේෂයෙන්ම භයානක ය. ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති, පතොරම්, ඩ්‍රෝන යානා සහ මිසයිල නිෂ්පාදනය හා බෙදා හැරීම “කඩිනමින්” වේගවත් කරන ලෙස යුරෝපා සංගමය ඉල්ලා සිටියි. යුරෝපීය සහ යුක්රේන ආයුධ කර්මාන්ත අතර සහයෝගීතාව තවදුරටත් ගැඹුරු කිරීමට නියමිතය. මෙඟින් යුක්රේනය යුරෝපීය යුද ආර්ථිකයට තවදුරටත් සෘජුවම සම්බන්ධ කෙරේ.

මෙහිදී ප්‍රමුඛ භූමිකාවක් ඉටු කරන්නේ ජර්මනියයි. මීට සති කිහිපයකට පෙර, ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව කියෙව් (Kiev) පාලනය සමඟ එකඟ වූයේ, රුසියාවේ අභ්‍යන්තරයටම ප්‍රහාර එල්ල කළ හැකි දිගු දුර ඩ්‍රෝන යානා සහ අනෙකුත් ආයුධ පද්ධති ඒකාබද්ධව සංවර්ධනය කිරීමට සහ නිෂ්පාදනය කිරීමටයි. පිස්ටෝරියස්, මර්ස් සහ සෙලෙන්ස්කි එකල විවෘතවම පැහැදිලි කළේ, මෙය තවදුරටත් යුක්රේන භූමිය ආරක්ෂා කිරීම ගැන පමණක් නොව, රුසියානු නගර, පිරිපහදු, බලශක්ති පහසුකම්, මිලිටරි කඳවුරු සහ කාර්මික මධ්‍යස්ථානවලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම ගැන වන බවයි.

මෙහි ප්‍රතිවිපාක ගණන් බලාගත නොහැකි තරම්ය. යුක්රේන හමුදාව දැනටමත් රුසියාවේ අභ්‍යන්තරයටම නිරන්තරයෙන් ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කරමින් සිටියි. එවැනි ප්‍රහාරයන්ට ඉඩ සලසන බටහිර රාජ්‍යයන් යුද්ධයේ පාර්ශවකරුවන් ලෙස සලකන බව ක්‍රෙම්ලිනය නැවත නැවතත් ප්‍රකාශ කර ඇත. ඒ සමගම, යුරෝපීය බලවත්තු යුක්රේනය සඳහා වන අනාගත “ආරක්ෂක සහතිකයන්” තුළ තමන්ම ප්‍රධාන භූමිකාවක් භාර ගැනීමටත්, තමන්ගේම යුරෝපා සංගම් සෙබළුන් පවා යුක්රේනයට අනුයුක්ත කිරීමටත් වඩ වඩාත් විවෘතව බලපෑම් කරමින් සිටිති.

සමුළුවේ නිල නිගමනවල සඳහන් වන්නේ: “යුක්රේනයේ සාමය කරා යන මාවත යුක්රේනය නොමැතිව තීරණය කළ නොහැක.” ඊට සෘජුවම පසුව තීරණාත්මක වාක්‍යය පැමිණේ: “යුරෝපා සංගමය එහි හැකියාවට හෝ එහි ආරක්ෂාවට බලපාන කරුණු පිළිබඳව තීරණය කරනු ඇත.” ඊළඟ කරුණ මෙසේ ඉදිරියට යයි: “ඕනෑම අනාගත සමථයකදී යුරෝපයට ඉටු කිරීමට ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඇති අතර එය තම අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමට සූදානම්ව සිටියි.”

අනාගත “ආරක්ෂක සහතික” පිළිබඳ ඡේදය ද විශේෂයෙන්ම දුරදිග යන්නකි. යුරෝපීය කවුන්සිලය ප්‍රකාශ කරන්නේ, යුරෝපා සංගමය සහ එහි සාමාජික රටවල් “විශේෂයෙන්ම කැමැත්ත ඇති අයගේ සන්ධානය (Coalition of the Willing) හරහා සහ එක්සත් ජනපදය සමඟ සහයෝගීතාවයෙන් යුක්රේනය සඳහා ශක්තිමත් සහ විශ්වසනීය ආරක්ෂක සහතිකයන් සඳහා දායක වීමට සූදානම්” බවයි. යුරෝපා සංගම් මිලිටරි ආධාර මෙහෙයුම (EU Military Assistance Mission-EUMAM Ukraine), යුරෝපා සංගම් උපදේශන මෙහෙයුම (EU Advisory Mission-EUAM Ukraine) සහ යුරෝපා සංගම් චන්ද්‍රිකා මධ්‍යස්ථානය මඟින් සටන් විරාම නිරීක්ෂණය කිරීම ඇතුළු ක්‍රම මඟින්, “දිගුකාලීනව ද ආක්‍රමණ වැළැක්වීමට සහ ඵලදායී ලෙස ආරක්ෂා වීමට” යුක්රේනයට ඇති හැකියාවට සහය දීම මෙයට ඇතුළත් වේ.

වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, අනාගත මිලිටරි-රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සමථයකදී, යුරෝපා සංගමය කියෙව් පාලනයේ හුදු ආධාරකරුවෙකු ලෙස පමණක් නොව, ස්වාධීන අධිරාජ්‍යවාදී බලවතෙකු ලෙස මේසයේ වාඩි වීමට සහ තමන්ගේම භූ-මූලෝපායික අවශ්‍යතා බලාත්මක කිරීමට ඇති අයිතිය පැහැදිලිවම කියා පාමින් සිටියි. වොෂින්ටනය සහ මොස්කව් තමන්ට උඩින් එකඟතාවයකට පැමිණීම වැළැක්වීමට යුරෝපීය බලවත්තු උත්සාහ කරති. ඉරාන යුද්ධය සහ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අර්බුදය මඟින් වේගවත් කරන ලද, යුක්රේන යුද්ධයේ සෘජු නායකත්වයෙන් එක්සත් ජනපදය සාපේක්ෂව පසුබැසීම, බර්ලිනය, පැරිසිය, ලන්ඩනය සහ බ්‍රසල්ස් විසින් වඩාත් ආක්‍රමණශීලී ලෙස ක්‍රියා කිරීම සඳහා යොදා ගනිමින් තිබේ.

නේටෝ බලවතුන් සහ රුසියාව අතර සෘජු යුද්ධයක අනතුර දිනෙන් දින වර්ධනය වේ. මේ සතියේ ඉංග්‍රීසි ඕඩය (English Channel) තුළ බ්‍රිතාන්‍යය සහ රුසියාව අතර ඇති වූ ගැටුමෙන් මෙය විශේෂයෙන් පැහැදිලි විය. රුසියානු යුද නෞකාවක් බ්‍රිතාන්‍ය යාත්‍රාවක් අසලට අනතුරු ඇඟවීමේ වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල කළේය. නිශ්චිත තත්ත්වයන් මතභේදාත්මක වුවද, නේටෝ රාජ්‍යයන් සහ රුසියාව අතර මිලිටරි ප්‍රකෝපකරනයක් හෝ ගැටුමක් පාලනය කළ නොහැකි උත්සන්න වීමකට කොතරම් ඉක්මනින් මඟ පෑදිය හැකිද යන්න මෙම සිදුවීමෙන් පැහැදිලි වේ.

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) එහි ඉදිරිදර්ශන ලිපියක් වූ, “ඉංග්‍රීසි ඕඩයේ වෙඩි තැබීම් – බ්‍රිතාන්‍යය, රුසියාව සහ තුන්වන ලෝක යුද්ධයේ අනතුර” මඟින් අනතුරු ඇඟවූයේ, මෙම සිදුවීම යුරෝපීය කම්කරු පන්තිය විසින් අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස වටහා ගත යුතු බවයි: “ආණ්ඩු ඔවුන්ව රුසියාව සමඟ යුද්ධයකට වඩ වඩාත් සෘජුවම ඇද දමමින් සිටී. මෙම අනතුරු ඇඟවීම යුරෝපා සංගම් සමුළුව මඟින් හරියටම තහවුරු වේ. යුරෝපීය බලවත්තු වර්ධනය වන යුද අනතුරට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ සංයමයෙන් නොව, තව තවත් නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම් සහ උත්සන්න කිරීම් සමඟිනි.”

සමුළුව නැවත වරක් රුසියාව යුරෝපා සංගමයට “පැවැත්ම පිළිබඳ අභියෝගයක්” (existential challenge) ලෙස ප්‍රකාශ කළ අතර 2030 වන විට යුරෝපයේ “ආරක්ෂක සූදානම” තීරණාත්මක ලෙස ඉහළ නැංවීමට කැඳවුම් කළේය. නිල නිගමනවලදී, ඩ්‍රෝන සහ ඩ්‍රෝන මර්දන පද්ධති, පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධති, ගුවන් ආරක්ෂක, අභ්‍යවකාශ හැකියාවන් සහ “ගැඹුරු නිරවද්‍ය ප්‍රහාරක හැකියාවන්” (deep precision strike capabilities) කේන්ද්‍රීය ප්‍රමුඛතා ලෙස නම් කර ඇත. මෙම තාක්ෂණික යෙදුම පිටුපස සැඟවී ඇත්තේ නිරවද්‍ය ආයුධ මඟින් දුරස්ථ ඉලක්ක විනාශ කිරීමේ හැකියාවයි — එනම් රුසියාවට එරෙහිව ප්‍රහාරාත්මක බලයක් සංවර්ධනය කිරීමයි.

එම අවස්ථාවේදීම “මිලිටරි සංචලතාව” (military mobility) වේගවත් කිරීමට නියමිතය. ඊට අදාළ ව්‍යවස්ථාදායක යෝජනා වසර අවසානයට පෙර සම්මත කර ගැනීමට නියමිතය. මෙයින් අදහස් කරන්නේ යුරෝපය පුරා ඇති මාර්ග, දුම්රිය මාර්ග, පාලම්, වරායන්, ගුවන් තොටුපළවල් සහ දේශසීමා තරණ මාර්ග, සෙබළුන් සහ බර උපකරණ වේගයෙන් ගෙනයාම සඳහා පෙළගැස්මයි. මෙය ජර්මනියේ “ජර්මනියේ මෙහෙයුම් සැලැස්ම” (Operation Plan Germany) සමඟ හරියටම ගැළපෙන අතර, එමඟින් මුළු සමාජයම, ආර්ථිකය සහ යටිතල පහසුකම් නැඟෙනහිර පෙරමුණේ මහා යුද්ධයක් සඳහා සූදානම් කරනු ලබයි.

“ආරක්ෂාව” පිළිබඳ නිල වාක්‍ය ඛණ්ඩ හුදු විහිලුවකි. යුරෝපීය බලවත්තු න්‍යෂ්ටික බලවතෙකු වන රුසියාවට එරෙහිව අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයක් සූදානම් කරමින් සිටිති. ජර්මානු පාලක පන්තිය එමඟින් තම අපරාධකාරී ඉතිහාසය යළිත් කරලියට ගනිමින් සිටී. සෝවියට් සංගමයට එරෙහි විනාශකාරී යුද්ධය ආරම්භ වී වසර අසූ පහකට පසු, ජර්මානු සටන් බලඇණියක් නැවත වරක් ලිතුවේනියාවේ ස්ථානගත වෙමින් පවතී; ජර්මානු ආයුධ සමාගම් රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය සඳහා ආයුධ නිෂ්පාදනය කරමින් සිටී; එමෙන්ම බර්ලිනය යුරෝපයේ නායකත්වය ඉල්ලා සිටියි.

සමුළුවේ දෙවන ප්‍රධාන විදේශ ප්‍රතිපත්ති කේන්ද්‍රය වූ මැදපෙරදිග ද මිලිටරිවාදී ආක්‍රමණකාරීත්වයකින් සලකුණු වී ඇත. වොෂින්ටනය විසින් සාකච්ඡා කරන ලද එක්සත් ජනපද-ඉරාන ගිවිසුම, යුරෝපීය බලවතුන් දකින්නේ ආතතිය අඩු කිරීමේ පියවරක් ලෙස නොව, කලාපය තුළ තමන්ගේම භූමිකාව ශක්තිමත් කර ගැනීමේ අවස්ථාවක් ලෙසය. දැනටමත් G7 සමුළුවේදී, මර්ස්, මැක්‍රෝන්, ස්ටාමර් සහ මෙලෝනි සංඥා කර තිබුණේ ඔවුන් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) යුරෝපීය නාවික බලයක් සූදානම් කරන බවයි. මර්ස් බුන්ඩෙස්ටැග් හිදී පැහැදිලිවම ප්‍රකාශ කළේ,  නිසි කොන්දේසි සකස් වූ වහාම හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට සහභාගී වීමට ජර්මනිය සූදානම් බවයි.

මෙය තවත් අධිරාජ්‍යවාදී යුද පෙරමුණක් උත්සන්න කිරීමේ තර්ජනයක් මතු කරයි. හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය යනු ලෝකයේ වැදගත්ම බලශක්ති සහ වෙළඳ මාර්ගවලින් එකකි. එහි යුද නැව් ස්ථානගත කරන කවුරුන් වුවද, වෙළඳ නැව්ගත කිරීම් “ආරක්ෂා කිරීමේ” අරමුණ ලුහු බඳිනවා නොවේ; ඒ වෙනුවට මැදපෙරදිග බලශක්තිය, වෙළඳ මාර්ග සහ භූ-මූලෝපායික බලපෑම කෙරෙහි පාලනය සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා මිලිටරි මැදිහත්වීම් සූදානම් කරති. ඇමරිකානු ආධිපත්‍යයේ අර්බුදයට යුරෝපීය බලවත්තු ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ, කලාපය තුළ තමන්ම අධිරාජ්‍යවාදී පිළිවෙලක් ඇති කරන බලවතුන් ලෙස පෙනී සිටීමට උත්සාහ කිරීමෙනි.

චීනය කෙරෙහි වන ප්‍රතිපත්තියට ද මෙය අදාළ වේ. “තරඟකාරිත්වය”, “ආර්ථික ආරක්ෂාව”, “මූලෝපායික පරායත්තතාවයන් අඩු කිරීම” සහ “ගෝලීය සාර්ව ආර්ථික අසමතුලිතතාවයන්” වැනි ප්‍රචාරක වදන් යටතේ, සමුළුව යුරෝපයේ වෙළඳ යුද ප්‍රතිපත්තිය දැඩි කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කළේය. තීරුබදු, අපනයන පාලනයන්, යුරෝපීය සංගත සඳහා සහනාධාර සහ යුරෝපයේම සැපයුම් දාමයන් ගොඩනැඟීම හරහා චීනයේ කාර්මික ශක්තියට එරෙහිව සටන් කළ යුතු ක්‍රමවේදයක් ලෙස චීනය වඩ වඩාත් විවෘතව පද්ධතිමය ප්‍රතිවාදියෙකු (systemic rival) ලෙස සලකනු ලබයි.

වෙළඳ යුද ප්‍රතිපත්තිය යුද ප්‍රතිපත්තිය සමඟ වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී පවතී. ගෝලීය අධිරාජ්‍යවාදී තරඟකාරිත්වයේ අවශ්‍යතාවලට අනුකූලව යුරෝපා සංගමයට එහි කර්මාන්ත, බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය, අමුද්‍රව්‍ය සැපයුම, පර්යේෂණ සහ යටිතල පහසුකම් ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමට අවශ්‍ය වී ඇත. මෙම සන්දර්භය තුළ, “තරඟකාරිත්වය” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ වැටුප් කප්පාදු, සමාජ කප්පාදු, නියාමනයන් ඉවත් කිරීම සහ බැංකු, සංගත සහ ආයුධ සමාගම් සඳහා දැවැන්ත රාජ්‍ය සහනාධාර ලබා දීමයි.

2028 සිට 2034 දක්වා වන නව බහු වාර්ෂික යුරෝපා සංගම් මූල්‍ය රාමුව පිළිබඳ විවාදයේදී මෙය විශේෂයෙන් පැහැදිලි වේ. කොමිසම යුරෝ ට්‍රිලියන 2 ක පමණ අයවැයක් යෝජනා කර තිබුණි. ජර්මනිය, නෙදර්ලන්තය, ඔස්ට්‍රියාව, ස්වීඩනය සහ අනෙකුත් ශුද්ධ දායකයින් (net contributors) වඩාත් ගැඹුරු කප්පාදු ඉල්ලා සිටිති. මර්ස් ප්‍රකාශ කළේ සංඛ්‍යාවන් “පහළට පැමිණිය යුතු” බවයි. ඒ හා සමගම, මෙහි අරමුණ ප්‍රතිසන්නද්ධවීම සීමා කිරීම නොවේ. ඊට පටහැනිව, කෘෂිකර්මාන්තය, සහයෝගීතාව සහ සිවිල් වැඩපිළිවෙලවල් සඳහා වන සාම්ප්‍රදායික වියදම් කප්පාදු කිරීමට හෝ වෙනතකට හැරවීමට නියමිත අතර, ආරක්ෂාව, ආයුධ කර්මාන්තය, දේශසීමා ආරක්ෂාව, කාර්මික ප්‍රතිපත්තිය සහ “මූලෝපායික” ආයෝජන ශක්තිමත් කරනු ලැබේ.

යුද මාවතේ සමාජීය තර්කනය මෙයයි. ආයුධ, උන්ඩ, ඩ්‍රෝන යානා, මිසයිල සහ යුද නැව් සඳහා බිලියන ගණන් වෙන් කරන අතරතුර, වැටුප් පහත හෙළීමටත්, විශ්‍රාම වැටුප් කප්පාදු කිරීමටත්, සෞඛ්‍ය හා අධ්‍යාපන වියදම් කපා හැරීමටත්, පොදු සේවාවන් විනාශ කිරීමටත් නියමිතය. මෙම ප්‍රතිපත්තිය වැඩි වර්ධනය වන ප්‍රතිරෝධයකට මුහුණ දෙන බව පාලක පන්තිය දනී. විදේශයන්හි ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම රට තුළ  ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම සමඟ අත්වැල් බැඳගෙන යන්නේ එබැවිනි.

සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්තිය දැඩි කිරීම සමුළුවේ තවත් ප්‍රධාන කරුණක් විය. යුරෝපා සංගම් නායකයෝ, සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්තියේ “සියලු අංශ ඔස්සේ”, විශේෂයෙන්ම එහි “බාහිර මානය” (external dimension) පිළිබඳව  කටයුතු අඛණ්ඩව කරගෙන යන බව යළිත් සහතික කළහ. මෙයින් අදහස් කරන්නේ සරණාගතයින් යුරෝපයට පැමිණීමට පෙර ඔවුන්ව වැළැක්වීම, තුන්වන රටවල කඳවුරු පිහිටුවීම සහ පිටුවහල් කිරීම් වේගවත් කිරීම සඳහා ඒකාධිපති සහ ඒකාධිපති ස්වරූපී පාලන තන්ත්‍රයන් සමඟ ගිවිසුම් ඇති කර ගැනීමයි.

සමුළුවට ඉතා ආසන්නව, යුරෝපීය පාර්ලිමේන්තුව යුරෝපා සංගමයෙන් පිටත “ආපසු හැරවීමේ මධ්‍යස්ථාන” (return hubs) ලෙස හැඳින්වෙන දෑ සඳහා ඉඩ සලසන නව ආපසු හැරවීමේ රෙගුලාසියකට මඟ පෑදීය. ඉතාලිය, ඩෙන්මාර්කය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව, නෙදර්ලන්තය සහ අනෙකුත් ආණ්ඩු යුරෝපය සීල් කර වසා දැමීමේ ඊටත් වඩා ම්ලේච්ඡ ප්‍රතිපත්තියක් සඳහා උත්සාහ කරමින් සිටිති. අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් විසින්ම අවුලුවන ලද හෝ කර ගෙන යන යුද්ධවලින් පලා යන සරණාගතයින්ගේ අයිතිවාසිකම් උදුරා ගැනීමටත්, ඔවුන්ව සිර කිරීමටත්, පිටුවහල් කිරීමටත් නියමිතය.

සරණාගතයින්ට එරෙහි උද්ඝෝෂණය අරමුණු කිහිපයකට සේවය කරයි. එය අන්ත දක්ෂිනාංශය ශක්තිමත් කරයි, කම්කරු පන්තිය බෙදා වෙන් කරයි, සහ වැඩවර්ජන, විරෝධතා සහ යුද විරෝධී විපක්ෂයට එරෙහිව ද යොදා ගනු ලබන මර්දනකාරී රාජ්‍ය උපකරණයක් නිර්මාණය කරයි. යුද්ධය සඳහා බිලියන ගණන් වියදම් කරන ආණ්ඩුම, රෝහල්, පාසල්, නිවාස සහ සමාජ ආධාර සඳහා “මුදල් නොමැති” බව ප්‍රකාශ කරති. ඒ  පිළිබඳ සමාජ කෝපය සරණාගතයින් වෙත හරවා යැවීමට නියමිතය.

යුරෝපා සංගම් සමුළුව පෙන්වා දෙන්නේ සමස්ත යුරෝපීය පාලක පන්තියම — කොන්සර්වේටිව්වරුන්, සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්, ලිබරල්වාදීන්, හරිතයන් සහ නාමිකව වාම පක්ෂ — මෙම පිළිවෙත පිටුපස සිට ගන්නා බවයි. යුරෝපා සංගමය තුළ සාමකාමී හෝ ප්‍රගතිශීලී කල්ලියක් නොමැත. සියල්ලෝම යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදය සහ ධනවාදය ආරක්ෂා කරති. ඔවුන්ගේ වෙනස්කම් පවතින්නේ, යුරෝපය ගෝලීය මිලිටරි බලවතෙකු ලෙස කොතරම් ඉක්මනින්, කුමන ක්‍රම මඟින් සහ කාගේ ජාතික නායකත්වය යටතේ සන්නද්ධ කළ යුතුද යන්න පිළිබඳ ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් පමණි.

ජර්මනිය මෙම ක්‍රියාවලිය විශේෂයෙන් ආක්‍රමණශීලී ලෙස ඉදිරියට ගෙන යයි. මර්ස්-ක්ලින්බෙයිල් ආණ්ඩුව හිට්ලර්ගෙන් පසු විශාලතම නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීමේ වැඩපිළිවෙල ක්‍රියාවට නංවමින්, යටිතල පහසුකම් යුද සැපයුම් පද්ධති බවට පරිවර්තනය කරමින්, අනිවාර්ය හමුදා සේවය නැවත හඳුන්වා දීමට සූදානම් වෙමින් සහ වියදම් ජර්මානු ප්‍රාග්ධනයේ මූලෝපායික අවශ්‍යතාවලට සෘජුවම සේවය නොකරන සෑම තැනකම යුරෝපා සංගම් අයවැය කප්පාදු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියි. ඒ සමගම, අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍ය ඇලෙක්සැන්ඩර් ඩොබ්‍රින්ඩ් පොලිසිය, බුද්ධි ආයතන සහ සිවිල් ආරක්ෂක අංශ සන්නද්ධ කරමින් අධිපතිවාදී රාජ්‍ය උපකරණයක් ගොඩනැඟීම ඉදිරියට ගෙන යයි.

මෙම සමුළුව අනතුරු ඇඟවීමකි. යුරෝපයේ පාලක පන්තිය ලෝක ධනවාදයේ අර්බුදයට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ සහන දීමෙන් නොව, යුද්ධය, සමාජ කප්පාදු සහ ඒකාධිපතිත්වය සමඟිනි. රුසියාවට එරෙහිව උත්සන්න කිරීම න්‍යෂ්ටික අවිවලින් සන්නද්ධ බලවතුන් අතර සෘජු යුද්ධයක් බවට පත්වීමේ තර්ජනයක් මතු කරයි. මැදපෙරදිග මිලිටරි ප්‍රහාරය, චීනයට එරෙහි වෙළඳ යුද්ධය සහ සරණාගතයින්ට එල්ල කරන ප්‍රහාර එකම වර්ධනයක කොටස් වේ.

මීට එරෙහි විය හැක්කේ ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට පමණි. යුද්ධයට එරෙහි අරගලයට ධනේශ්වර ක්‍රමයේ සියලුම පක්ෂවලින්, යුරෝපා සංගමයෙන් සහ නේටෝ යුද සන්ධානයෙන් බිඳීමක් අවශ්‍ය වේ. අවශ්‍ය වන්නේ කම්කරු පන්තියේ බලය බලමුලු ගන්වන, ආයුධ කර්මාන්තය අත්පත් කර ගන්නා, යුද ප්‍රතිපාදන නතර කරන සහ යුද්ධයට, ඒකාධිපතිත්වයට හා සමාජය අන්ත දූප්පත් කිරීමට හේතුව වන ධනවාදය වෙනුවට සමාජවාදී සමාජයක් ආදේශ කරන ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී යුද විරෝධී ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැඟීමයි.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

යුරෝපානු සංගම් (EU) සමුළුව යුද මාවත වේගවත් කරයි: ආයුධ ගොඩනැඟීම, වෙළඳ යුද්ධය, සමාජ කප්පාදු සහ සරණාගත විරෝධී පියවර  Read More »

Belfast

බෙල්ෆාස්ට් නුවර සංක්‍රමණිකයන්ට එරෙහිව සිදුවන අන්ත දක්ෂිණාංශික ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා තවදුරටත් 

Democratic Rights, Far Right, Fascism, Living Conditions, News, Perspective, politics, Poverty /

පෝල් බොන්ඩ් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුනි 11 දින “Far-right violence against migrants continues in Belfast” යන හිසින් පළවූ පෝල් බොන්ඩ් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

උතුරු අයර්ලන්තයේ බෙල්ෆාස්ට් නුවරදී අන්ත දක්ෂිණාංශික ලෝයලිස්ට් (loyalists – එක්සත් රාජධානිය සමඟ එක්ව සිටීමට කැමති රෙපරමාදු ක්‍රිස්තියානින්. කෙසේ වුවද, ඔවුන්ගේ අන්ත දක්ෂිණාංශික ක්‍රියාකාරකම් මෙහෙයවනු ලබන්නේ ආගමික විශ්වාසය හෝ ඇදහීම මත නොව, දේශපාලන, වාර්ගික සහ ජාතිකවාදී පදනමක් මතය) කලහකාරී කණ්ඩායම් විසින් බදාදා රාත්‍රියේදීත් දෙවන වරටත් සංක්‍රමණිකයන් ඉලක්ක කර ගන්නා ලදී. අඟහරුවාදා ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩත්වයට වඩා මෙවර එය සුළු පරිමාණයෙන් සිදු වුවද, සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ හුවමාරු වූ නිවාස ලැයිස්තුවක් මඟින් තහවුරු වන්නේ මෙය සංවිධානාත්මක කෝලහලයක් (pogrom)වූ බවයි.

උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) විසින් කලහකාරීන්ට එරෙහිව ජල ප්‍රහාරක එල්ල කරන ලද අතර රබර් උණ්ඩ 20 කින් ද වෙඩි තබා ඇත. ඉදිරියේදී ඇති විය හැකි තවත් කැරලි මර්දනය කිරීම සඳහා එක්සත් රාජධානිය පුරා සිටින පොලිස් නිලධාරීන් 200 දෙනෙකු උතුරු අයර්ලන්තයට අනුයුක්ත කරමින් සිටින බව වාර්තා වේ.

Belfast
සඳුදා රාත්‍රියේ සිදු වූ පිහි ඇනුම් සිදුවීමකින් පසුව, උතුරු අයර්ලන්තයේ බෙල්ෆාස්ට් නුවර, නිව්ටවුන්ඇබේ (Newtownabbey) ප්‍රදේශය අසල සිටි අන්ත දක්ෂිණාංශික විරෝධතාකරුවන් ඉවත් කිරීමට පොලිසිය උත්සාහ කරයි, 2026 ජූනි 10 [ඒපී ඡායාරූපය/පීටර් මොරිසන්]

සුඩාන ජාතික සරණාගතයෙකු වන හාඩි අලොඩිඩ් (Hadi Alodid) විසින් සඳුදා දිනයේදී ස්ටීවන් ඔගිල්වි (Stephen Ogilvie) නමැති පුද්ගලයාට සිදු කළ බිහිසුණු පිහි ඇනුම ව්‍යාජ ලෙස හේතුවක් කර ගනිමින්, අන්ත දක්ෂිණාංශික කලහකාරී කණ්ඩායම් විසින් සංක්‍රමණිකයන්ගේ සහ විදේශීය ජාතිකයන්ගේ නිවාස ඉලක්ක කර ගන්නා ලදී. අඟහරුවාදා මෙන්ම, වෙළඳසැල්, පාසල් සහ බෙදාහැරීමේ සේවාවන් වේලාසනින් වසා දැමුණි. පොදු ප්‍රවාහන සේවා මෙහෙයවනු ලබන ට්‍රාන්ස්ලින්ක් (Translink) ආයතනය විසින් සියලුම බස් සහ දුම්රිය සේවාවන් තාවකාලිකව අත්හිටුවන ලදී.

පළමු රාත්‍රියේ සිදු වූ ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් පසුව, “සංක්‍රමණිකයන්ගේ නිවාස” ඇතුළත් “ප්‍රහාරක ලැයිස්තුවක්” (Hit list) සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංසරණය වූ අතර, බෙල්ෆාස්ට් නුවර සින් ෆේන් (Sinn Féin) පක්ෂයට අයත් නගරාධිපතිනි රෝයිස්-මාරි ඩොනලි (Róis-Máire Donnelly) වෙත ද තර්ජන එල්ල විය. බ්‍රහස්පතින්දා සවස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද විශේෂ වාර්තාවක ගාඩියන් (The Guardian) පුවත්පත සඳහන් කළේ, සංක්‍රමණ විරෝධී ක්‍රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කරනු ලබන උතුරු අයර්ලන්ත වගවීමේ ව්‍යාපෘතිය (APNI) විසින් මෙවැනි ලැයිස්තු පිළිබඳව මෙම වසරේ ආරම්භයේ සිටම උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) දැනුවත් කර ඇති බවයි.

එම පුවත්පත වාර්තා කළ  පරිදි: ”ලිපිනයන් ඇතුළත් ඊනියා ප්‍රහාරක ලැයිස්තුවක් (Hitlist) 2025 අගෝස්තු මාසයේ සිට අන්ත දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම් අතර සංසරණය වී ඇති අතර, එය 2026 ජනවාරි මාසයේදී උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) වෙත යවා ඇති බව වැටහේ”. මෙම සතියේ සිදු වූ සංක්‍රමණ විරෝධී නොසන්සුන්තාවලදී ඉලක්ක කරගත් ස්ථාන අතර එම ලිපිනයන් ද විය.” ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) පෙන්වා දුන් පරිදි, මෙම ප්‍රචණ්ඩත්වය මුලින්ම හටගන්නා අවස්ථාවේදී පොලිසිය මූලික වශයෙන් පසෙකට වී බලා සිටි බව මෙයින් තහවුරු වේ. ඔවුන්ගේ මුල්ම ක්‍රියාකාරීත්වය බොහෝ දුරට සීමා වූයේ, ප්‍රහාරකයා සෝමාලි ජාතිකයෙකු බවට ඔවුන් මුලින් අසත්‍ය ලෙස ප්‍රකාශ කර තිබූ පසුබිමක, ඔහුගේ සැබෑ ජාතිකත්වය කුමක්දැයි පැහැදිලි කිරීමට පමණි.

ඉදිරියේදී තවත් ප්‍රහාර එල්ල විය හැකි බවට අනතුරු අඟවමින් ගාඩියන් (The Guardian) පුවත්පත වාර්තා කළේ, “පොලිසිය වෙත යවන ලද APNI වාර්තාවල ෆේස්බුක් (Facebook) සටහනක් ද උපුටා දක්වා තිබූ’ බවයි. එම සටහනේ සඳහන් වූයේ [බෙල්ෆාස්ට් නුවරට මායිම්ව පිහිටි] ග්ලෙන්ගෝම්ලි (Glengormley) ප්‍රදේශයේ ඇති HMOs [බොහෝ විට රැකවරණ පතන්නන් නවාතැන් ගෙන සිටින, පොදුවේ පරිහරණය කරනු ලබන බහු-කාමර නිවාස]’මින් පසු නියම ඉලක්ක ලෙස සලකා, ඒවාට එරෙහිව සුදුසු පරිදි ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා’ බවයි. එමෙන්ම එහි තවදුරටත් මෙසේ ද සඳහන් විය: ‘මෙම තිරිසනුන්ට නවාතැන් දීමට, මුදල් සපයන හෝ උදව් කරන ඕනෑම අයෙකු අල්ලා ගතහොත්, ඔවුන් ද සමාන ලෙස වරදකරුවන් ලෙස හෙළා දකිනු ඇත.’”

බදාදා සවස, මුහුණු ආවරණය කරගත් 200ක පමණ තරුණයන් පිරිසක් රැකවරණ පතන්නන් නවාතැන් ගෙන සිටින නිව්ටවුන්ඇබේ (Newtownabbey) හි පිහිටි චිම්නි කෝනර් (Chimney Corner) හෝටලය දෙසට ගමන් කිරීමට උත්සාහ කළහ. ඇන්ට්‍රිම් (Antrim) පාරේදී ඔවුන්ට උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවයේ (PSNI) රථ වාහන යොදා තිබූ මාර්ග බාධකයකට මුහුණ දීමට සිදු වූ අතර, ඔවුන් කුණු බඳුන්, ගඩොල්, බෝතල් සහ ගිනිකෙළි ද්‍රව්‍ය ප්‍රහාරක ආයුධ ලෙස භාවිත කරමින් නැවත නැවතත් පොලිසියට ප්‍රහාර එල්ල කළහ. එම කලහකාරී පිරිසේ සිටි අයෙකු මාධ්‍ය වෙත මෙසේ පැවසීය: “ඔවුන් අපට හෝටලය වෙත යාමට ඉඩ දුන්නේ නම් මෙවැනි කිසිවක් සිදු වන්නේ නැත. අද රාත්‍රියේ ඔවුන් ඕනෑවට වඩා දැඩි ලෙස ක්‍රියා කිරීම නිසා මෙම නොසන්සුන්තාව ඇති විය.”

නැවත වරක් අදුරු පැහැති ඇඳුම් ඇඳ මුහුණු ආවරණය කරගෙන සිටි කලහකාරීහු, ප්‍රහාරක ද්‍රව්‍ය සපයා ගැනීම සඳහා සෙලෙජ්හැමර් (විශාල මිටි) භාවිත කරමින් පදික වේදිකාවේ ගල් පතුරු, ගඩොල් බැමි සහ වැටවල් කඩා දැමූහ. සෑන්ඩිකනෝස් (Sandyknowes) ප්‍රදේශයේදී යටිතල පහසුකම් දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් වාහනයකට ගිනි තබා තිබූ අතර, මාර්ගය දිගේ සහ රෝද සහිත කුණු බඳුන්වලට ද තැනින් තැන ගිනි තබා තිබුණි.

රාත්‍රී 11ට පමණ, කලහකාරීහු පිරිසක් ඉන්ධන පිරවුම්හලක් පිටුපස තිබූ බංගලාවකට ගිනි තබා, ගිනි ගනිමින් තිබූ වෑන් රථයක් පොලිස් ආරක්ෂක වළල්ල දෙසට ධාවනය කරවූහ. පොලිසිය ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් රබර් උණ්ඩවලින් වෙඩි තැබීය. එම බංගලාවේ වහලයට ඇස්බැස්ටෝස් සෙවිලි කර තිබෙන්නට ඇති බැවින්, නිවාස තුළටම වී සිටින ලෙස ගිනි නිවන භටයන් ජනතාවට උපදෙස් දෙන ලදී. 

ඩෙරි (Derry) නගරයේදී, සවස් යාමයේ මුල් භාගයේදී රෝද සහිත කුණු බඳුන් සහ ලුණු ගබඩා කරන පෙට්ටියක් (Salt box) ගිනිබත් කරන ලද අතර, Loyalist Tullyally නිවාස සංකීර්ණය පිහිටි ප්‍රදේශයට පැමිණීමෙන් වළකින ලෙස උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) මහජනතාවට උපදෙස් දුන්නේය. පෝටඩවුන් (Portadown) ප්‍රදේශයේදී පැට්‍රල් බෝම්බ ප්‍රහාර ද එල්ල කර තිබුණි.

ස්කොට්ලන්තයේ ද මෙවැනිම නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයන් නැවතත් හටගත් අතර, එහිදී ග්‍රීනොක් (Greenock) ප්‍රදේශයේ රැකවරණ පතන්නන් නවාතැන් ගන්වා සිටින හොලිඩේ ඉන් (Holiday Inn) හෝටලය ඉදිරිපිට විරෝධතා පවත්වන ලදී. 

බදාදා දිනයේදී එල්ල වූ පැට්‍රල් බෝම්බ සහ වෙනත් ද්‍රව්‍යවලින් පහරදීම් හේතුවෙන් පොලිස් නිලධාරීන් 12 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බවත්, කලහකාරීන් 16 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති බවත් උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) ප්‍රකාශ කළේය. සඳුදා සිට මේ දක්වා අවම වශයෙන් සංක්‍රමණික පවුල් 27ක් වත් බිය ගැන්වීම්වලට ලක්ව ඇති බව හෝ ඔවුන්ගේ නිවාස ගිනිබත් කර ඇති බව රජයේ නිලධාරීහු පවසති.

එම ප්‍රහාරයෙන් ඔගිල්වි (Ogilvie) ගේ  වම් ඇස අහිමි වූ අතර, බරපතළ කැපුම් තුවාල රැසකට ලක් වූ ඔහු තවදුරටත් රෝහල්ගතව ප්‍රතිකාර ලබයි.

සුදු ජාතික නොවන සංචාරකයින් සහ මගීන් පරීක්ෂා කිරීමේ මුරපොලවල් ලෙස භාවිත කිරීම සඳහා, ලෝයලිස්ට් (~රාජපාක්ෂික) කලහකාරී කණ්ඩායම් විසින් බෙල්ෆාස්ට් නුවර තාවකාලික මාර්ග බාධක පවත්වාගෙන යන අයුරු වීඩියෝ දර්ශනවල සටහන්ව තිබුණි.

යුනිසන් (Unison) වෘත්තීය සමිතියේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරියක වන පැට්‍රීෂියා මැක්කවුන් (Patricia McKeown) වාර්තා කළේ, “වෙනස් සමේ පැහැයක් සහිත හෙදියක් පසුපස මුහුණු ආවරණය කරගත් පිරිමින් සිව්දෙනෙකු ලුහුබැඳ විත් ඇය අල්ස්ටර් (Ulster) රෝහල තුළට කොටු කර ඇති” බවයි. සිය සේවා මුරයෙහි යෙදීමට දැඩි ලෙස අදිටන් කරගත් එම හෙදිය සඳහා දැනට විකල්ප නවාතැන් පහසුකම් සලසා දී ඇත. The Irish News පුවත්පත වාර්තා කරන පරිදි, අවම වශයෙන් එක් දේපළ කළමනාකරණ සමාගමක් වත් අන්ත දක්ෂිණාංශිකයන්ගේ ප්‍රහාරක ලැයිස්තුවේ සිටින කුලී නිවැසියන් සම්බන්ධ කර ගනිමින්, ඔවුන්ගේ නිවාසවල ආරක්ෂාව උපරිමයෙන් සලසා ගන්නා ලෙස උපදෙස් දී තිබේ.

මෙම සතියේ සිදු වූ ජන සංහාරක ප්‍රහාර , බ්‍රිතාන්‍යය සහ අයර්ලන්තය පුරා අන්ත දක්ෂිණාංශික ප්‍රහාර උග්‍ර වීමේ නවත්ම තත්ත්වයයි. මේවා, සංක්‍රමණිකයන් සහ රැකවරණ පතන්නන් සමාජය හමුවේ නරක පිරිසක් ලෙස හුවාදැක්වීමට කාලයක සිට ක්‍රමානුකූලව සිදු කරන ලද ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිඵලයකි. බලයට පත් වූ ඒ හෝ මේ කොන්සර්වේටිව් සහ ලේබර් රජයන්, තමන් දේශසීමා ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන් වඩාත් දැඩිව ක්‍රියා කරන බව පෙන්වීමට උත්සාහ කළ අතර, තමන් විසින්ම ඇති කරමින් සිටින සමාජ ව්‍යසනයන් කෙරෙහි පවතින කම්කරු පන්තියේ කෝපය වෙනත් අතකට හැරවීමට ද උත්සාහ කරන ලදී.

සුඩානයේ පවතින බිහිසුණු සමාජීය සහ ආර්ථික අර්බුදය සැලකිල්ලට ගනිමින්, පෙර පැවති කොන්සර්වේටිව් රජය විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද සරල කරන ලද සරණාගත ක්‍රියාවලිය (SAP) යටතේ කිසිදු සම්මුඛ පරීක්ෂණයකින් තොරව 2023 වසරේදී අලොඩිඩ් වෙත දේශපාලන රැකවරණ ලබා දී තිබුණි. ඇෆ්ගනිස්ථානය, එරිත්‍රියාව, ලිබියාව, සුඩානය, සිරියාව සහ යේමනය යන රටවල් සම්බන්ධයෙන් ද අනුගමනය කෙරුණේ මෙම ක්‍රියාපටිපාටිය. කෙසේ වුවද, ලේබර් (කම්කරු) පක්ෂයේ උතුරු අයර්ලන්තය පිළිබඳ රාජ්‍ය ලේකම් හිලරි බෙන් (Hilary Benn) මෙම සතියේ අවධාරණය කළේ, වර්තමානයේදී “සියලුම සිදුවීම්වලදී පාහේ” රැකවරණ පතන්නන් සම්මුඛ පරීක්ෂණවලට භාජනය කරන බවයි.

මහ මැන්චෙස්ටර් (Greater Manchester) හි නගරාධිපති මෙන්ම ඉදිරියේදී පැවැත්වීමට නියමිත මේකර්ෆීල්ඩ් (Makerfield) පාර්ලිමේන්තු අතුරු මැතිවරණයේ ලේබර්  පක්ෂ අපේක්ෂකයා වන ඇන්ඩි බර්න්හැම් (Andy Burnham), සංක්‍රමණිකයන් “රඳවා තබා ගැනීම වැඩි වශයෙන් භාවිත කළ යුතු” බවට ඉල්ලා සිටියි. දැඩි දෝෂදර්ශනයට ලක්ව සිටින කීර් ස්ටාමර් (Keir Starmer) ගෙන් පසුව පක්ෂ නායකත්වය ගැනීමට ඉඩ ඇති අයෙකු ලෙස සැලකෙන්නේ ද මොහුය. ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය (Home Office) විසින් දිළිඳු ප්‍රදේශවල රැකවරණ පතන්නන් නවාතැන් ගැන්වීමේ ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් ඔහු මෙම සතියේ බීබීසී මැන්චෙස්ටර් ගුවන් විදුලිය (BBC Radio Manchester) වෙත මෙසේ පැවසීය: “[අන්ත දක්ෂිණාංශික රිෆෝම් යූකේ පක්ෂයේ නායක නයිජල්] ෆැරාජ් පවසන දේ සමඟ මම එකඟ වෙමි. අප කළ යුත්තේ නැවතත් විනයක් සහ පාලනයක් සහිත තත්ත්වයක් (Order) ඇති කිරීමයි.”

SAP පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක කරන අවස්ථාවේදී තමා (පක්ෂ) නායිකාව ලෙස හෝ ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ සේවය කර නොමැති බවත්, “මට දැන් කළ හැකි එකම දෙය ජනතාවගෙන් සමාව අයැදීම පමණයි” යනුවෙන් ද කොන්සර්වේටිව් පක්ෂ නායිකා කෙමී බේඩනොක් (Kemi Badenoch) LBC ගුවන් විදුලියට ප්‍රකාශ කළාය. 

එකල කොන්සර්වේටිව් (ටෝරි) පක්ෂයේ ස්වදේශ කටයුතු ලේකම්වරිය සහ ආගමන විගමන අමාත්‍යවරුන් වූයේ සුයෙල්ලා බ්‍රැවර්මන් සහ රොබට් ජෙන්රික් බව බේඩනොක් පෙන්වා දුන්නාය. මොවුන් දෙදෙනාම පසුව රිෆෝම් යූකේ (Reform UK.මෙය නයිජල් ෆරාජ්ගේ පක්ෂයයි) පක්ෂයට එක් වී ඇත. මෙය, සමස්ත පාලක පන්තිය සඳහාම දැඩි දක්ෂිණාංශික සංක්‍රමණ විරෝධී වැඩපිළිවෙළක් සකසමින් සිටින රිෆෝම් පක්ෂයට වඩා දකුණෙන් කොන්සර්වේටිව් පක්ෂය ස්ථානගත කිරීමට දැරූ උත්සාහයකි. අඟහරුවාදා පැවති කැරලි කෝලාහල සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් රිෆෝම් පක්ෂයේ නායක නයිජල් ෆරාජ් ප්‍රකාශ කළේ, “බෙල්ෆාස්ට් හි තත්ත්වය ඉතා දරුණු ලෙස ආරම්භ වූ බවත්, එය තවදුරටත් ඉදිරියට යනු ඇති බවත්” ය. රිෆෝම් පක්ෂය සුඩාන ජාතිකයන් සඳහා වීසා නිකුත් කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීමට ද ප්‍රතිඥා දී ඇත.

ෆරාජ් මෙසේ පැවසීය: “[බෙල්ෆාස්ට් හි] මෙම සිදුවීම්වලට ඉතා නරක චේතනාවන් සහිත පිරිස් සම්බන්ධ වූ බව මම ඉතා විවෘතව පිළිගනිමි. නමුත් බහුතරය එසේ නොවේ… බහුතර ජනතාවට අවශ්‍ය ක්‍රියාවයි”.  මෙම ප්‍රකාශය මඟින්, අඟහරුවාදා දින දියත් වූ ප්‍රහාරවලට පෙර විරෝධතාවල නිරත වන ලෙස ඉල්ලා සිටි ෆැසිස්ට්වාදී දේශපාලන උසිගන්වන්නෙකු වන ටොමී රොබින්සන්ට (Tommy Robinson) නීත්‍යානුකූලභාවයක් ලබා දුන්නේය. ළඟදීම ට්‍රිලියනපතියෙකු වීමට නියමිත ඉලොන් මස්ක් ද මෙම විරෝධතා කැඳවීම සඳහා ඔහු සමඟ එක් විය. මස්ක් ට්විටර් (X) පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, “කිසියම් වෙනසක් සිදුවනු ඇත්තේ නැවත නැවතත් සහ ප්‍රබල ලෙස විරෝධතාවල නිරත වීමෙන් පමණි!!” යනුවෙනි. 

අඟහරුවාදා සිදු වූ ප්‍රචණ්ඩකාරී මිනිස් සංහාරයෙන් පසුව, මස්ක් සිය ස්ථාවරය තවදුරටත් තහවුරු කරමින් සටහන් කළේ: “මිනිසුන් කෝපයට පත් කරන්නේ “සමාජ මාධ්‍ය” නොව, මිනීමරු සංක්‍රමණිකයන් විසින් ඔවුන්ගේම උපන් ගම්වලදී අහිංසක මිනිසුන්ගේ හිස් ගසා දැමීමයි!” යනුවෙනි. 

උතුරු අයර්ලන්තයේ යුනියන්වාදී (සංගමවාදී- Unionist) නායකයන් මෙම ප්‍රහාරය උපයෝගී කරගනිමින් අයර්ලන්තය සමඟ දැඩි දේශසීමා පාලනයක් පනවන ලෙස ඉල්ලා ඇත. ඩෙමොක්‍රටික් යුනියන්වාදී පක්ෂයේ (Democratic Unionist Party-DUP) හිටපු නියෝජ්‍ය නායක ගැවින් රොබින්සන් පාර්ලිමේන්තුවේදී ස්ටාමර් වෙත මෙසේ පැවසීය: “මිනිසුන්ට දැන් හිස් සුබ පැතුම් සහ පොරොන්දු අසා ඇති වී තිබේ. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ ප්‍රායෝගික ක්‍රියාමාර්ග දැකීමටයි. රජය අපගේ දේශසීමා ආරක්ෂා කිරීමට සූදානම් බව දැන් පෙන්නුම් කළ යුතුය.”

ලෝයලිස්ට් (loyalist) සහ දැඩි දක්ෂිණාංශික මැරයන් විසින් සංවිධානාත්මකව මෙහෙයවන ලද “ජාතිවාදී බියගැන්වීම් සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය” අයර්ලන්තයේ සින් ෆේන් (Sinn Féin) පක්ෂයේ නායිකා මේරි ලූ මැක්ඩොනල්ඩ් විසින් හෙළා දකින ලදී. ඉන්පසුව ඇය උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවයේ (PSNI) “කඩිනම්” ක්‍රියාමාර්ග අගය කළද, සැබවින්ම ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකලාපය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් එකක් විය.”

දක්ෂිණාංශික ටෙලිග්‍රාෆ් (Telegraph) පුවත්පත මෙම අවස්ථාව උපයෝගී කරගනිමින් සින් ෆේන් පක්ෂයට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කළේය. ඒලිස් ඕ’හන්ලන් (Eilis O’Hanlon) විසින් ලියන ලද විචාරාත්මක ලිපියක “ජාතිකවාදීන් (Nationalists) මෙම කැරලි කෝලාහලවලට සම්බන්ධ නොවූ” බව පිළිගෙන තිබුණද, “ඔවුන් තුළ ද මෙවැනිම පොදු උත්සුකයන් සහ ගැටලු රාශියක් නොමැති බව ඇඟවීම මුලාවක් “ බව එහි සඳහන් කර තිබුණි.

[කර්තෲ සටහන: උතුරු අයර්ලන්තයේ (Northern Ireland) ජාතිකවාදීන් (Nationalists) අපේක්ෂා කරන්නේ උතුරු අයර්ලන්තය එක්සත් රාජධානියෙන් (United Kingdom) ඉවත් වී ඒකාබද්ධ හා ස්වාධීන අයර්ලන්තයක් ගොඩනැගීමටය. අනෙක් අතට, සංගමවාදීන් (Unionists) අපේක්ෂා කරන්නේ උතුරු අයර්ලන්තය දිගින් දිගටම එක්සත් රාජධානියේ කොටසක් ලෙස පැවතීමටය. මෙම දේශපාලන බෙදීම උතුරු අයර්ලන්ත දේශපාලනයේ මූලික හරය වේ. මෙහිදී විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු කරුණක් නම්, වාර්තාවන පරිදි, උතුරු අයර්ලන්තයේ වැඩිවන පිරිසක් මෙම ලේබල් දෙකම ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, තමන් හුදෙක් “උතුරු අයර්ලන්ත ජාතිකයින්” (Northern Irish) ලෙස හඳුනා ගැනීමට හෝ Alliance Party වැනි මේ කිසිදු පාර්ශ්වයකට පක්ෂපාතී නොවන දේශපාලන පක්ෂ සමඟ පෙළගැසීමට තෝරා ගැනීමයි.

අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි.]

බෙල්ෆාස්ට් නුවර සංක්‍රමණිකයන්ට එරෙහිව සිදුවන අන්ත දක්ෂිණාංශික ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා තවදුරටත්  Read More »

Jaffna library arson

“ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” – යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීමේ 45 වැනි සමරුව

art & culture, art and culture, Democratic Rights, Far Right, Fascism, history, lead article, Militarism, Perspective, politics, politics & economics, Sri Lanka, War, War Crimes /

මේ කතාව 2026 මැයි 31 දින thesocialist.lk හි “Never Again” — 45th Commemoration of the Jaffna Public Library Arson යන හිසින් ඉංග්‍රීසි බසින් පල කෙරුණි. 

1981 මැයි මාසයේදී යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කරපු සිද්ධියට අද රාත්‍රියේදී අවුරුදු 45 ක් පිරෙනවා. ලංකාවේ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ (SEP) විප්ලවවාදී වාම කණ්ඩායම (Revolutionary Left Faction) වන, ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia – SLLA) සංවිධානය විදිහට අපි, අද දවසේ යාපනය මහජන පුස්තකාලය ඉස්සරහ පැවැත්වෙන සමරුවකට සහභාගි වී අපගේ සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් සහෝදර සහෝදරියන්, මිතුරන්, සහ සහෝදරවරුන්ගෙන් සමන්විත පිරිසක් අමතන්න ලැබුණා නම්, අපි කරන්නේ පහත දේශනයයි:

සංජය ජයසේකර, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයේ (SLLA) සාමාජික.

Jaffna library arson
ගිනි තැබීමෙන් පසු යාපනය මහජන පුස්තකාලය. ඡායාරූපය CPA X අනුග්‍රහයෙනි.

මිතුරනි, සහෝදරවරුනි, ඒ වගේම සහෝදර සහෝදරියනි — දෙමළ, සිංහල, මුස්ලිම්, ඒ වගේම මිනිස් ගරුත්වයේ අර්ථය අගය කරන ඔබ හැමගෙන්ම අවසරයි,

අදට අවුරුදු හතළිස් පහකට කලින්, හරියටම අද වගේ දවසක කරුවල රෑක, දකුණු ආසියාවේ තිබුණ වටිනාම සංස්කෘතික නිධානයක් ගින්නට බිලිවුණා. පොත්පත් 97,000 කට වඩා, ඒ වගේම ආදේශ කරන්න බැරි පුස්කොළ අත්පිටපත්, පැරණි ඉතිහාස ලේඛන, ජීවමාන මතකයන් වගේම ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ එකතු වුණ දෙමළ ජනතාවගේ බුද්ධිමය උරුමය ගබඩා කරලා තිබුණ යාපනය මහජන පුස්තකාලය අළු දූවිලි බවට පත්වුණා. ඒක අහම්බෙන් වෙච්ච දෙයක් නෙවෙයි. සොබාදහමෙන් සිද්ධ වෙච්ච දෙයකුත් නෙවෙයි. ඒක කළේ හිතාමතාම සැලසුම් කරපු මිනිස් අත්වලින්: ඒ කියන්නේ ජේ.ආර්. ජයවර්ධනගේ එක්සත් ජාතික පක්ෂ (UNP) ආණ්ඩුවේ ආරක්ෂාව වගේම මඟපෙන්වීම යටතේ දකුණෙන් එවපු, නිල ඇඳුම් ඇඳගත්ත පොලිස් නිලධාරීන් සහ සංවිධානාත්මක මැර කල්ලි විසින්. “බුද්ධාගම රැකගන්න” සිංහලයන් නැගී සිටින්න ඕනේ කියලා ප්‍රසිද්ධියේම ලියලා පුරසාරම් දොඩපු ගාමිණී දිසානායක (Gamini Dissanayake) වගේම සිරිල් මැතිව් (Cyril Mathew) කියන ඇමතිවරු මේ මෙහෙයුම පුද්ගලිකවම අධීක්ෂණය කරන්න යාපනයට ආවා. දෙමළ මිනිස්සු හතරදෙනෙක්ව තමන්ගේ ගෙවල්වලින් එළියට ඇදලා දාලා මරලා දැම්මා. ගෙවල් දොරවල්, කඩසාප්පු, කාර්යාල, ඒ වගේම ‘ඊළනාඩු’ (Ealanadu) කියන දෙමළ පුවත්පතේ මුද්‍රණාලය ගිනිබත් කළා. පාරවල් මංසන්ධිවල තිබුණ දෙමළ සංස්කෘතික නායකයන්ගේ පිළිම බිමට සමතලා කරලා දැම්මා.

මේක එකපාරටම මතු වුණ ස්වයංසිද්ධ පිපිරීමක් නෙවෙයි. ඒක කොළඹදී ගත්ත දේශපාලන තීරණයක්, යාපනයේද ක්‍රියාත්මක කරපු එකක්, ඒ වගේම මුළු මහත් දේශපාලන සංස්ථාපිතයයි එයාලට කීකරු මාධ්‍යයි විසින් නිහඬවම වහලා දාපු එකක්. පුස්තකාලය විනාශ කිරීම ගැන කිසිම නිල පරීක්ෂණයක් කවදාවත් පැවැත්වුණේ නැහැ. කාටවත් විරුද්ධව නඩු පැවරුණේ නැහැ. කිසිම ඇමතිවරයෙක් නීතිය ඉස්සරහට ගෙනාවේ නැහැ. 1981 මැයි 31 වැනිදා රෑ පත්තු වුණ ඒ ගින්න ඇවිලෙව්වේ මේ දූපතේ පාලක පන්තියයි — ඒ වගේම නිදහසේ ඉඳන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය වගේම ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (SLFP) කියන ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ හැම එකක්ම ශ්‍රී ලාංකික සමාජයේ ලේ ධාතුවට එන්නත් කරපු දශක ගණනාවක වාර්ගික විෂ ඒකට ඉන්ධන සපයලා තිබුණා.

අපි අද මෙතනට එකතු වෙලා ඉන්නේ ශෝක වෙන්න විතරක් නෙවෙයි. අපි එකතු වෙලා ඉන්නේ තේරුම් ගන්න. හැම යුගයකම, හැම පක්ෂයකම පාලක පන්තිය මේ දූපතේ මිනිස්සු තේරුම් ගන්නවාට වඩාත්ම බය වුණ වගේම තේරුම් ගන්න එක වළක්වන්න මහන්සි වුණ ඒ පාඩම් අවභෝධ ගන්නයි අපි මෙතනට එකතු වෙලා ඉන්නේ.

 ඒ රෑ විනාශ වුණේ මොනවාද?

ගිනිබත් වුණ පොත් අතර ආදේශ කරන්න බැරි ඒවා තිබුණා— යාපනයේ ඉතිහාසය ලියවුණ ‘යාල්පානම් වෛපවමාලෙයි’ පොතේ තිබුණේ එකම එක පිටපතක් විතරයි, ඒකත් ඒ ගින්නෙන් විනාශ වෙලා ගියා. හැබැයි ලංකාවේ පාලකයෝ එතනදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම කළේ පොත් පත් පුච්චපු එක විතරක් නෙවෙයි. ඒගොල්ලෝ පිච්චුවේ ජනතාවකට තමන් ගැනම තිබුණ ආත්ම අභිමානයයි. දෙමළ සුළුතරයට තමන්ගේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය, අඛණ්ඩතාවය වගේම විශ්වාසය ගැන තිබුණ හැඟීමයි ඒගොල්ලෝ ගිනිබත් කළේ. ඒගොල්ලෝ ගින්නෙන් ලියපු පණිවිඩයක් තමයි ඒ හරහා යැව්වේ: ඒ කියන්නේ ‘ඔයාලා මෙහෙට අයිති නෑ. ඔයාලගේ ඉතිහාසයෙන් වැඩක් නැහැ. ඔයාලගේ සංස්කෘතිය ඕනෙ වෙලාවක විසික් කරන්න පුළුවන් එකක්. ඔයාලගේ ජීවිත පවතින්නේ අපේ අවසරය උඩ විතරයි’ කියන එක.

මේක තමයි සිංහල ජාතිවාදයේ (chauvinism) භාෂාව — ඒක පැත්තක කොන්වෙච්ච මතවාදයක් නෙවෙයි, ඒක තමයි රාජ්‍යයේ නිල මතවාදය. 1956 ‘සිංහල පමණයි’ පනතින්, දෙමළ විරෝධී විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රමිතිකරණ ක්‍රමවලින්, ඒ වගේම බුද්ධාගමට උත්තරීතරම ස්ථානය දෙමින් රාජ්‍ය ආගම මට්ටමට ව්‍යවස්ථාවට ඇතුළත් කිරීමෙන් මේ ජාතිවාදය ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ඇතුළටම කාවද්දලයි තිබුණේ. ඒ වගේම, වාර්ගික වෛරය තමන්ගේ පාලන මෙවලමක් විදිහට පාවිච්චි කරපු පාලක පන්තියක භාෂාව තමයි ඒක. තමන්ගේම ජීවිත විනාශ කරමින් තිබුණ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති — ඒ කියන්නේ සමාජ වියදම් කප්පාදුකිරීම්, විවෘත වෙළඳපොළ “ලිබරල්කරණය”, වැටුප් වගේම පොදු සේවාවන්ට කරපු ප්‍රහාරයන් — මෙවා ගැන සිංහල දුප්පත් සහ කම්කරු පන්තියේ අවධානය වෙනතකට හරවන්න, දෙමළ කම්කරුවන්ගේ ජීවිත වගේම සිංහල කම්කරුවන්ගේ ජීවිතත් බිලිගත්ත ආයුධයක් විදිහටයි පාලකයෝ මේ වාර්ගික වෛරය පාවිච්චි කළේ.

යාපනය පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීම කියන්නේ ආරම්භය නෙවෙයි. ඒ වගේම ඒක අවසානයත් නෙවෙයි. ඒක හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් — 1983 ජූලි මහා කලබලයට (July 1983 pogrom) අවුරුදු දෙකකට කලින් පත්තු කරපු අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා එළියක්. ඒ 83 ජූලි මාසයේදී රාජ්‍ය ආයතනවලින් ලබාදුන්න ඡන්දහිමි නාමලේඛන අතට ගත්ත සංවිධානාත්මක සිංහල මැර කල්ලි, කොළඹ වගේම මුළු දිවයින පුරාම ගෙයින් ගෙට ගිහින් දෙමළ මිනිස්සු පවුල් පිටින් පණපිටින් පුච්චලා මැරුවා. කළු ජූලිය විසින් දශක තුනකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ ඇවිලිලා ගිය, දසදහස් ගණනකගේ ජීවිත බිලිගත්ත, ඒ වගේම දෙමළ-සිංහල මුළු මහත් සමාජයන්ම විනාශ කරපු සිවිල් යුද්ධයක් නිර්මාණය කළා. ඒක කෙළවර වුණේ 2009 මැයි මාසයේ මුල්ලිවයික්කාල්වල (Mullivaikkal) සිද්ධ වුණ අවසාන මිලිටරි ප්‍රහාරයෙන්. එතනදී දසදහස් ගණනක් දෙමළ සිවිල් වැසියන්ව මහා පරිමාණයෙන් ඝාතනය කෙරුණා. මුළු ලෝකයම අහක බලාගෙන ඉන්නකොට සිද්ධ වුණ මේ දේවල් යුධ අපරාධ වෙන්න ඉඩකඩ තියෙනවා කියලා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පවා පිළිගත්තා.

කලකට ඉහතදී ගින්නෙන් වෙලාගෙන තිබුණ, මේ විශිෂ්ට ස්මාරකයේ බිත්ති දෙස බලාගෙන අද දවසේ අපි මෙතන ඉඳන් ශබ්ද නඟලා කියන්න ඕනේ, “ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” (Never Again) කියලා. තවත් නම් එපා කියන එකේ ඇත්තම තේරුම වෙන්න ඕනේ: ආයෙ කවදාවත් පුස්තකාල පුච්චන්න දෙන්න බැහැ. ආයෙ කවදාවත් කළු ජූලියක් වෙන්න දෙන්න බැහැ. ආයෙ කවදාවත් මුල්ලිවයික්කාල් එකක් වෙන්න දෙන්න බැහැ කියන එකයි.

හැබැයි “ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” (Never Again) කියන එක නිකම්ම නිකන් ප්‍රාර්ථනාවක් විතරක් වෙන්න බැහැ. ඒක දේශපාලන වැඩපිළිවෙළක් වෙන්නම ඕනේ.

2009 මැයි මාසයේදී තුවක්කුවල සද්දේ නැවතිලා දැන් අවුරුදු දාහතක් ගතවෙලා ඉවරයි. මොනවාද වෙනස් වෙලා තියෙන්නේ? යුද්ධය ඉවරයි — හැබැයි යුද්ධය ඇතිකරපු තත්ත්වයන් තවමත් ඉවර වෙලා නැහැ. මිලිටරිය තවමත් උතුර වගේම නැගෙනහිර පළාත් අල්ලගෙන ඉන්නවා. දෙමළ ජනතාවගේ ඉඩම් තවමත් මිලිටරි පාලනය යටතේ අත්පත් කරගෙනයි තියෙන්නේ. මුල්ලිවයික්කාල් අණුස්මරණ — ඒ කියන්නේ තමන්ගේ මියගිය අය වෙනුවෙන් වැලපෙන්න තියෙන මූලිකම අයිතිය පවා — රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන මැර කල්ලි වගේම ආරක්ෂක අංශ විසින් බලහත්කාරයෙන් කඩාකප්පල් කරනවා. දෙමළ විරෝධතාකරුවන්ට ජාතිවාදී මැරයන්ගෙන් හිරිහැර වෙනවා, ඒ වගේම ඒගොල්ලන්ව අත්අඩංගුවට ගන්නවා. තමන්ගේ ඉතිහාසය, තමන්ගේ ශෝකය, එහෙම නැත්නම් තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් ගැන කතා කරන හැම දෙමළ මනුස්සයෙක්වම ත්‍රස්තවාදියෙක්, LTTE හිතවාදියෙක්, නැත්නම් බෙදුම්වාදියෙක් විදිහට හංවඩු ගහන දරුණු සමාජ මාධ්‍ය වෛරී ප්‍රචාරණයක් සැලසුම් සහගතව වගේම සම්බන්ධීකරණය කරලා ක්‍රියාත්මක කරනවා. “ජාතික සමගිය” කියන කපටි ලේබලය යටතේ දෙමළ ලේඛකයන්ගේ පොත්පත් ආණ්ඩුවේ වාරණ මණ්ඩල විසින් තහනම් කරනවා. අද දවසේ මේ හැමදේකටම නායකත්වය දෙන්නේ අනුර කුමාර දිසානායකගේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP) / ජාතික ජන බලවේගය (NPP) ආණ්ඩුවයි — JVP කියන්නේ දෙමළ විරෝධී යුද්ධයට මුල පටන්ම උද්‍යෝගිමත් සහයෝගයක් දීලා තමන්ගේ දේශපාලන ගමන හදාගත්ත, දෙමළ ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්වලට දෙන හැම සහනයකටම විරුද්ධ වුණ, ඒ වගේම සිංහල ජාතිවාදී ප්‍රචාරයන්ට නිදහසේ පැතිරෙන්න ඉඩ දීලා දැන් “ජාතික සමගියේ” ආණ්ඩුවක් විදිහට පෙනී ඉන්න පක්ෂයක්.

අපි මේක කෙලින්ම කියන්න ඕනේ: උතුර මිලිටරිකරණය කිරීම යුද්ධයත් එක්ක ඉවර වුණේ නැහැ. ඒක තවදුරටත් ඉදිරියටම ගිහින් තවත් දැඩි වෙලා තියෙනවා. රාජපක්ෂ ඉඳන් වික්‍රමසිංහ හරහා දිසානායක දක්වා බලයට පත්වුණ හැම ආණ්ඩුවක්ම දෙමළ වැසියන්ගේ ජීවිත උඩ තියෙන මිලිටරි පාලනය ඒ විදිහටම තියාගත්තේ ඇයි? මොකද මිලිටරිය කියන්නේ සිංහල ධනේශ්වර පන්තියේ වුවමනාවන් වෙනුවෙන් පාලනය ගෙනයන, ඒ වගේම වාර්ගික මර්දනයේ මෙවලමක් විදිහට වැඩකරන ධනපති රාජ්‍යයේ යකඩ කුලු ගෙඩිය නිසා. මිලිටරිය උත්කර්ෂයට නැංවීම — ඒ කියන්නේ යුද ජයග්‍රහණ පෙළපාලි, යුද ස්මාරක, සොල්දාදුවා වන්දනාමාන කිරීම — මේක පුරුද්දට කරන දෙයක් නෙවෙයි. ඒක තමයි පාලක පන්තිය විසින් සිංහල මහජනතාවට මිලිටරිවාදය තමන්ගේ ජාතික අනන්‍යතාවය විදිහට පිළිගන්න උගන්වන ක්‍රමය. ඒ වගේම ඒ හරහා දෙමළ වගේම සිංහල කම්කරුවන්ගේ ඒකාබද්ධ අරගලයකින් මේ පවතින සමාජ ක්‍රමයට අභියෝගයක් එල්ල වෙන එක වළක්වනවා.

අද සිංහල සමාජය ඇතුළේ ඔයාලා දකින සදාචාරාත්මක පිරිහීම — ඒ කියන්නේ ගුරුවරුන්ට වඩා සොල්දාදුවන්ව සැමරීම, ජාතිවාදී සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය ඉවසීමෙන් දරාගැනීම, දෙමළ ජනතාව පත්කරන අවමානයන් නිහඬව පිළිගැනීම, ඒ වගේම අතීතයේ සිද්ධ වුණ ප්‍රචණ්ඩත්වය, මහා ඝාතන වගේම විනාශ කිරීම් ආයෙත් කරන්න කියලා ඉල්ලන එක — ඒක සිංහල ජනතාවගේ ස්වභාවික ගුණාංගයක් නෙවෙයි. ඒක කෘතිමව හදපු තත්ත්වයක්. සිංහල කම්කරුවන්ට, දෙමළ කම්කරුවන් තමන්ගේ සහෝදරවරු විදිහට දකිනවාට වඩා තමන්ගේ හතුරෝ විදිහට දකින්න අවශ්‍ය වුණ පාලක පන්තිය විසින් දශක ගණනාවක් තිස්සේ මේක කෘතිමව නිර්මාණය කළා. මේක මිලිටරිවාදය, ජාතිවාදය, බය, ඒ වගේම බොරුව උඩ ගොඩනගපු දේශපාලන සංස්කෘතියක සැලසුම් සහගත ප්‍රතිඵලයක් — මොකද දෙමළ කම්කරුවන්ට වෛර කරන සිංහල කම්කරුවෙක් කියන්නේ කවදාවත් තමන්ව ඇත්තටම මර්දනය කරන පාලකයා දෙසට හැරිලා බලන්නේ නැති කම්කරුවෙක් නිසයි.

මෙන්න මේ පසුබිම ඇතුළෙ තමයි දශක හතක පාවාදීම්වලින් ලැබුණ පාඩම් දිහාට අපි හැරෙන්න ඕනේ.

ලංකාවේ ඛේදවාචකය කියන එක, කාලෙකට කලින් වැඩකරන පන්තිය වෙනුවෙන් කතා කරනවා කියලා කියාගත්ත පක්ෂ විසින් කරපු පාවාදීමේ ඉතිහාසයෙන් වෙන් කරන්න බැහැ. ට්‍රොට්ස්කිවාදී සම්ප්‍රදායෙන් මතු වුණ ලංකා සමසමාජ පක්ෂය (LSSP) කාලෙකදී දකුණු ආසියාවේ තිබුණ ලොකුම කම්කරු පක්ෂය. සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදය පදනම් කරගෙන සිංහල වගේම දෙමළ කම්කරුවන්ව එකතු කරන්නත්, ජාතිවාදය එහි මුල්වලින්ම විනාශ කරන්නත්, ඒ වගේම හැම ජාතික සුළුතරයකටම සමාන අයිතිවාසිකම් සහතික කරන වැඩකරන පන්තියේ ආණ්ඩුවක් වෙනුවෙන් සටන් කරන්නත් අවශ්‍ය කරන දේශපාලන මෙවලම් ඒගොල්ලන්ගේ අතේ තිබුණා. ඒ වෙනුවට, 1964 දී ලංකා සමසමාජ පක්ෂයේ නායකත්වය පන්ති සහයෝගිතාවයට (class collaboration) දණ නමලා සිරිමා බණ්ඩාරනායකගේ ධනපති හවුල් ආණ්ඩුවට එකතු වුණා — ඒ වගේම දෙමළ මර්දනය ජනරජයේ ව්‍යවස්ථාව ඇතුළටම දාලා මුද්‍රා තැබුවා. කාලෙකදී හතරවැනි ජාත්‍යන්තරය (Fourth International)  වෙනුවෙන් සටන් කරපු කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා, ඇමතිවරයෙක් විදිහට ඉඳගෙන සිංහල පමණක් භාෂණ ප්‍රතිපත්තිය ව්‍යවස්ථාව ඇතුළේ තහවුරු කිරීමට නායකත්වය දුන්නා. මේක පොඩි වැරදීමක් නෙවෙයි. මේක ලෝක ඓතිහාසික පාවාදීමක්. ඊට පස්සේ සිද්ධ වුණ හැම ජන හිංසනයකටම, හැම යුද අපරාධයකටම වගේම හැම සංස්කෘතික ගිනිබත් කිරීමටම පාර කැපුවේ මෙන්න මේ පාවාදීමයි.

ධනවාදයට ලංකාවේ ජාතික ගැටලුව විසඳන්න බැහැ. යුද්ධය අවසන් වීමෙන් දෙමළ ජාතික ප්‍රශ්ණය විසඳුණේ නැහැ, ඒ වගේම පාලක පන්තිය එදා ඉඳන්ම මේ විසඳෙන්නේ නැති ප්‍රශ්නයෙන් තමන්ගේ වාසි ප්‍රයෝජන ගන්නවා. නිදහස ලැබිලා ගතවුණ අවුරුදු හැත්තෑ අට පුරාම මේකෙන් බිහිවුණේ වාර්ගික යුද්ධයයි, ආර්ථික විනාශයයි විතරයි. දෙමළ ධනපති පක්ෂ — ඒ කියන්නේ TULF, TNA වගේම ඒවයෙන් පස්සේ ආපු පක්ෂ — දෙමළ කම්කරුවන්ව වගේම තරුණයන්වත් ඒ හා සමානවම සම්පූර්ණයෙන්ම පාවා දීලා තියෙනවා. ඒගොල්ලෝ දෙමළ ජනතාවගේ සාධාරණ දුක්ගැනවිලි කොළඹ පාලක පන්තිය එක්ක කරන පාර්ලිමේන්තු ගනුදෙනුවලටයි, කවදාවත් දෙමළ ජනතාවගේ වුවමනාවන්ට වැඩ නොකරපු (ඉදිරියටත් වැඩ කරන්නේ නැති) විදේශ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ට කරන ආයාචනාවලටයි සීමා කළා. LTTE එකේ බෙදුම්වාදී වැඩපිළිවෙළ, දෙමළ තරුණයන්ගේ සාධාරණ කෝපයෙන් මතු වුණ එකක් වුණත්, ඒකට මූලික යථාර්ථය ජයගන්න බැරි වුණා. ඒ කියන්නේ, වෙන්වුණ දෙමළ ධනපති රාජ්‍යයක් කියන්නේ කොළඹ මිලිටරිය සන්නද්ධ කරලා නඩත්තු කරපු ඒ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් මතම යැපෙන, ආර්ථික වශයෙන් දුර්වල කුඩා කොටසක් විතරයි කියන එක. ඒ වගේම ඒකට උතුර සහ නැගෙනහිර ඇතුළේ වගේම පිටතත් ජීවත් වෙන දෙමළ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් සහතික කරන්නවත්, මූලික පන්තිමය ප්‍රශ්නයට විසඳුම් දෙන්නවත් පුළුවන්කමක් තිබුණේ නැහැ.

ඉදිරියට තියෙන පාර බෙදී වෙන්වීම නෙවෙයි. ඒක දෙමළ වගේම සිංහල ප්‍රභූන් අතර සිද්ධ වෙන වාර්ගික ගනුදෙනුවකුත් නෙවෙයි. ඒක තමයි, දශක හතක් තිස්සේ තමන්ගේ පාලන මෙවලමක් විදිහට ජාතිවාදය (communalism) පාවිච්චි කරපු ධනපති ක්‍රමයට එරෙහිව පොදු අරගලයක් ඇතුළේ ලංකාවේ වැඩකරන පන්තිය — ඒ කියන්නේ දෙමළ, සිංහල, වගේම මුස්ලිම් කම්කරුවන් — ඒකාබද්ධ වීම.

“ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” (Never Again) කියන එක අපෙන් ඉල්ලන්නේ මොනවාද?

අපි “තවත් නම් එපා” කියලා කියනකොට, අපි කරන්නේ හැඟීම්බර ආයාචනයක් නෙවෙයි. අපි කරන්නේ දේශපාලන කැපවීමක්.

ආයෙ කවදාවත් පුස්තකාල ගිනිබත් කරන්න දෙන්නේ නැහැ කියන එකේ තේරුම තමයි ආයෙ කවදාවත් පාලක පන්තියට කිසිම ජනකොටසක සංස්කෘතික උරුමයන් පුච්චලා දාන්න අපි ඉඩ දෙන්නේ නැහැ කියන එක — මොකද ඒ ගින්න ඇවිලෙව්වේ ජාතිවාදී වෛරය තමන්ගේ මෙවලම විදිහට පාවිච්චි කරපු පන්ති පාලනයේ (class rule) අතින්මයි කියන එක අපි තේරුම් ගන්න නිසා.

ආයෙ කවදාවත් කළු ජූලියක් වෙන්න දෙන්නේ නැහැ කියන එකේ තේරුම තමයි තමන්ගේ පන්ති සහෝදර සහෝදරියන්ව මහා පරිමාණයෙන් ඝාතනය කරනකොට සිංහල කම්කරුවෝ ආයෙ කවදාවත් පැත්තකට වෙලා බලාගෙන ඉන්නේ නැහැ කියන එක — මොකද ඒ මහා ජන හිංසනය (pogrom) දෙමළ ජනතාවට එරෙහිව සංවිධානය කළේ පාලක පන්තියට තර්ජනයක් වෙන ඒ පන්ති එකමුතුව (class unity) වළක්වන්නයි කියන එක අපි තේරුම් ගන්න නිසා.

ආයෙ කවදාවත් මුල්ලිවයික්කාල් එකක් වෙන්න දෙන්නේ නැහැ කියන එකේ තේරුම තමයි සමාජයීය වගේම දේශපාලන ප්‍රශ්නයක් වෙච්ච දේකට ආයෙ කවදාවත් වැඩකරන පන්තිය “මිලිටරි විසඳුමක්” පිළිගන්නේ නැහැ කියන එක — මොකද දෙමළ සිවිල් වැසියන් සමූල ඝාතනය (massacre) කිරීමෙන් සේවය වුණේ සිංහල කම්කරුවන්ගේ වුවමනාවන්ට නෙවෙයි, ඊට පස්සේ සමාජ වියදම් කපාහැරීම් (austerity), මර්දනය, ඒ වගේම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීම් හරහා තමන්ගේ තුවක්කු සිංහල කම්කරුවන් දෙසටම හරවපු මිලිටරි යාන්ත්‍රණයකයි පාලක පන්තියකයි වුවමනාවන්ට විතරයි කියන එක අපි තේරුම් ගන්න නිසා.

අද දවසේ තමන්ගේ ජාතික අභිමානය තියෙන්නේ මිලිටරි පෙළපාලිවලයි දෙමළ ස්මරණ යටපත් කිරීමෙයි කියලා විශ්වාස කරන්න සලස්වල තියෙන සිංහල කම්කරුවො, තරුණයො, — ඒගොල්ලෝ මංකොල්ලකෑමකට ලක්වෙලයි ඉන්නේ. ඒගොල්ලන්ගේ පන්ති විඥානය (class consciousness), තමන්ගේම සහෝදර කම්කරුවන් එක්ක තියෙන සහෝදරත්වය (solidarity), ඒ වගේම තමන්ගේම නිදහස වෙනුවෙන් සටන් කරන්න තියෙන හැකියාව කියන ඒව තමයි ඒගොල්ලන්ගෙන් මංකොල්ලකාලා තියෙන්නේ. යාපනය පුස්තකාලය ගිනි තියපු ඒ පාලක පන්තියම තමයි සිංහල කම්කරුවන් මතටත් දරිද්‍රතාවය, අනියම් ශ්‍රම සූරාකෑම, ඒ වගේම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කප්පාදු බර පටවලා තියෙන්නේ. මුල්ලිවයික්කාල්වලදී දෙමළ වැසියන්ව සමූල ඝාතනය කරපු ඒ මිලිටරියම තමයි වර්ජනය කරන කම්කරුවන්ව හිරේ දාන, ඒ වගේම වෘත්තීය සමිති කඩලා බිඳලා දාන රාජ්‍යයක මෙවලම විදිහට වැඩකරන්නේ. දෙමළ කම්කරුවන්ගේ හතුරාම තමයි සිංහල කම්කරුවන්ගේත් හතුරා වෙන්නේ. ඒ හතුරාගේ නම දෙමළ හරි සිංහල හරි නෙවෙයි. ඒකේ නම තමයි ප්‍රාග්ධනය (Capital), එහෙම නැත්නම් ධනපති පන්ති පාලනය.

අපි සටන් කරන්නේ මොනවා වෙනුවෙන්ද?

තමන්ව විතරක් නියෝජනය කරන ප්‍රභූන් විසින් මැදිහත් වෙලා කරන ජාතික සමගි සන්ධාන (reconciliation) ව්‍යාපාරයක් නෙවෙයි, මෙන්න මේ අපි කියන්න යන දේවල් වෙනුවෙන් සටන් කරන වැඩකරන පන්තියේ ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාරයක් ගොඩනගන්න කියලා දෙමළ වගේම සිංහල කම්කරුවන්, තරුණයන්, ගුරුවරුන්, ශිෂ්‍යයන්, ඒ වගේම බුද්ධිමතුන්ගෙන් අපි ඉල්ලා සිටිනවා:

උතුර වගේම නැගෙනහිර පළාත් මිලිටරිය මඟින් අත්පත් කරගෙන ඉන්න එක වහාම නතර කිරීම, ඒ වගේම අත්පත් කරගෙන තියෙන හැම දෙමළ ඉඩමක්ම ඒවයේ නියම අයිතිකරුවන්ට ආපහු ලබාදීම. කිසිම හිරිහැරයක්, කඩාකප්පල් කිරීමක්, එහෙම නැත්නම් අපරාධකරණය කිරීමක් නැතුව මුල්ලිවයික්කාල්වලදී වගේම දරුණු අපරාධ සිද්ධ වුණ හැම තැනකදීම මියගිය දෙමළ ජනතාව සිහිපත් කිරීමේ අයිතිය ලබාදීම. තමන්ටම ආවේණික වෙච්ච ජාතිවාදී පීඩාවලට මුහුණ දීපු මුස්ලිම් ජනතාව ඇතුළු දෙමළ වගේම හැම ජාතික සුළුතරයකටම සම්පූර්ණ භාෂාමය, සංස්කෘතික, වගේම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ලබාදීම. සිංහල සමාජය ඇතුළට වස විදිහට කාවද්දලා තියෙන, මිනීමැරීම උත්කර්ෂයට නංවන, ඒ වගේම සහෝදරත්වය යටපත් කරන මිලිටරිවාදී සංස්කෘතිය අවසන් කිරීම. කළු ජූලියේ ඉඳන් මුල්ලිවයික්කාල් දක්වා සිද්ධ වුණ යුද අපරාධ වගේම මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධවලට වගකිවයුතු අයට විරුද්ධව නඩු පැවරීම. ඒ වගේම හැමදේටම වඩා — මේ දිවයිනේ තියෙන සම්පත් — ඒ කියන්නේ ඉඩම්, ශ්‍රමය, වගේම නිෂ්පාදන ධාරිතාවය — සිංහල, දෙමළ, වගේම මුස්ලිම් වැඩකරන ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය යටතට පත්කරන සමාජවාදී දේශපාලන වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කිරීම. ඒ හරහා දරිද්‍රතාවය, වාර්ගික බෙදීම් වගේම පාලක පන්තියේ උගුල් ඒවයේ මුල්වලින්ම අතුගාලා දාන්න පුළුවන් වෙනවා.

යාපනය පුස්තකාලය ඇතුළේ තිබුණේ ශිෂ්ටාචාරයක මතකයක්. ඒක ඇතුළේ ආයෙ කවදාවත් හොයාගන්න බැරි පොත්පත් තිබුණා. හැබැයි ඒක අපිට ආදේශ කරන්න බැරි දේශපාලන පාඩමකුත් ඉතිරි කරලා තියෙනවා: ඒ කියන්නේ පුස්තකාලයක් පුච්චන්න ලෑස්ති පාලක පන්තියක් කියන්නේ තමන්ගේ බලයයි ලාභයයි ආරක්ෂා කරගන්න ඕනෙම දෙයක් පුච්චන්න ලෑස්ති පාලක පන්තියක් කියන එකයි — ඒගොල්ලෝ ගම්මාන පුච්චන්න, සිවිල් වැසියන් සමූල ඝාතනය කරන්න, ඒ වගේම මුළු මහත් ජනකොටස්ම විනාශ කරන්න වුණත් ලෑස්ති අය.

අදට අවුරුදු 45 කට කලින් මේ රෑ විනාශ කරපු දේවල්වල මතකය අපි ස්මරණය කරන්නේ නිකම්ම නිකන් වැලපීමෙන් විතරක් නෙවෙයි, කැපවීමෙන් — ඒ කියන්නේ මේ වගේ විනාශයන් සිද්ධ කරන්න අවශ්‍ය කරන ක්‍රමය අවසන් කරලා, ඒ වගේ විනාශයන් කරන්න කවදාවත් ඉඩ නොදෙන දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීමට කැපවීමෙන්.

උරුමයක් අළු දූවිලි බවට පත් කෙරුණා. ඒත් අරගලය තවමත් ජීවමානයි!

උතුරේ වගේම දකුණේ වැඩකරන පන්තියේ එකමුතුවෙන් — “ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා!”

“ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” – යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීමේ 45 වැනි සමරුව Read More »

Jaffna speech

“Never Again” — 45th Commemoration of the Jaffna Public Library Arson

class struggles, Democratic Rights, english, Far Right, Fascism, history, lead article, Militarism, News, Perspective, politics, politics & economics, Sri Lanka, War, War Crimes /

Tonight marks the 45th anniversary of the burning of the Jaffna Public Library in May 1981. If we, the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), the Revolutionary Left Faction of the Socialist Equality Party of Sri Lanka, were present at a commemoration event before the Jaffna Public Library today, and asked to address an audience of our Sinhalese, Tamil and Muslim brothers and sisters, friends and comrades, we would have delivered the following speech.  


By Sanjaya Jayasekera, member SLLA. 

Jaffna library arson
Jaffna Public Library after Arson. Image courtesy of CPA X.


Friends, comrades, brothers and sisters — Tamils, Sinhalese, Muslims, and all who cherish the meaning of human dignity,

Forty-five years ago today, in the dead of night, flames consumed one of the greatest cultural treasures of South Asia. The Jaffna Public Library — home to over 97,000 volumes, to irreplaceable ola leaf manuscripts, to ancient chronicles and living memory, to the intellectual heritage of the Tamil people accumulated across centuries — was reduced to ashes. Not by accident. Not by nature. But by deliberate human hands: uniformed police and organized thugs, dispatched from the south under the protection and direction of the United National Party government of J.R. Jayawardena. Ministers Gamini Dissanayake and Cyril Mathew — who boasted in print that the Sinhalese must rise to “protect Buddhism” — arrived in Jaffna to oversee the operation. Four Tamil men were dragged from their homes and killed. Homes, shops, offices, and the press of Tamil newspaper Ealanadu were burned. Statues of Tamil cultural figures were demolished at road junctions.

This was not a spontaneous eruption. It was a political decision, made in Colombo, carried out in Jaffna, and covered up in silence by an entire political establishment and a compliant media. No official inquiry was ever held into the destruction of the library. No one was prosecuted. No minister faced justice. The fire that burned on the night of May 31, 1981 was lit by the ruling class of this island — and it was fueled by decades of communalist poison that every major political party, UNP and SLFP alike, had been injecting into the bloodstream of Sri Lankan society since independence.

We gather here today not only to grieve. We gather to understand. We gather to draw the lessons that the ruling class — of every party, of every era — has worked hardest to prevent the people of this island from drawing.

What was destroyed that night?

The books that burned were irreplaceable — Yalpanam Vaipavama, the history of Jaffna, existed in only one copy, and it perished in the fire. But the rulers of Sri Lanka were not primarily burning books. They were burning a people’s sense of themselves. They were burning the confidence, the continuity, and the cultural selfhood of the Tamil minority. They were sending a message, written in fire: You do not belong here. Your history does not count. Your culture is disposable. Your lives are contingent on our permission.

This was the language of Sinhala chauvinism — not a fringe ideology, but the official state ideology, entrenched in the very constitution of the republic by the Sinhala Only Act of 1956, by the anti-Tamil university admissions schemes, by Buddhism’s enshrinement as the state religion. And it was the language of a ruling class that used communal hatred as a tool of governance, a weapon to distract the Sinhalese poor and working class from the economic policies — the austerity, the open-market “liberalization,” the assault on wages and public services — that were devastating their own lives alongside the lives of Tamil workers.

The burning of the Jaffna Library was not the beginning. And it was not the end. It was a turning point — a signal flare fired two years before the July 1983 pogrom, in which organized Sinhala mobs, with voter registration lists in hand provided by state institutions, went from door to door, burning Tamil families alive in Colombo and across the island. Black July ignited a civil war that would consume nearly three decades, claim tens of thousands of lives, shatter entire communities — Tamil and Sinhalese — and culminate in the final military assault of May 2009 at Mulivaikkal, where tens of thousands of Tamil civilians were massacred in what the United Nations itself acknowledged as potential war crimes, while the world looked away.

Standing today here facing the once flame-engulfed walls of this magnificent monument, we should say loudly, “Never Again”.  Never again must mean: never again a burned library. Never again a Black July. Never again a Mulivaikkal.

But “never again” cannot be a wish. It must be a program.

Seventeen years have passed since the guns fell silent in May 2009. What has changed? The war is over — but the conditions that produced the war are not. The military still occupies the North and East. Tamil lands remain seized under military control. Mulivaikkal commemorations — the most basic act of mourning the dead — are physically disrupted by state-backed mobs and security forces. Tamil protesters are harassed by racist mobs and are arrested. A vicious social media hate campaign, coordinated and deliberate, brands every Tamil who speaks of their history, their grief, or their rights as a terrorist, an LTTE sympathizer, a separatist. Tamil writers find their books blocked by government censors under the cynical banner of “national unity.” And presiding over all of this today is the JVP/NPP government of Anura Kumara Dissanayake — a party that built its political career on enthusiastic support for the anti-Tamil war, that opposed every concession to Tamil democratic rights, and that now poses as a government of “national unity” while allowing Sinhala chauvinist propaganda to circulate freely.

We must say this plainly: the militarization of the North has not ended with the war. It has continued and deepened. Successive governments — from Rajapaksa to Wickremesinghe to Dissanayake — have maintained the military stranglehold on Tamil life because the military is the iron fist of a capitalist state that rules in the interests of the Sinhalese bourgeoisie and serves as the instrument of communal oppression. The glorification of the military — the victory parades, the war monuments, the cult of the soldier — is not incidental. It is how the ruling class educates the Sinhalese masses into accepting militarism as their national identity, while ensuring that no united struggle of Tamil and Sinhalese workers can challenge the social order.

The moral disorientation you see in Sinhalese society today — the celebration of soldiers over teachers, the tolerance of racist social media, the passive acceptance of Tamil humiliation and even calls for the repeat of the historical violence, massacres and vandalism — is not the natural condition of the Sinhalese people. It is a manufactured condition. It has been manufactured, across decades, by a ruling class that needed Sinhalese workers to see Tamils as their enemy rather than their comrades. It is the deliberate product of a political culture built on militarism, chauvinism, fear, and lies — because a Sinhalese worker who hates Tamil workers is a worker who will never turn to face his actual oppressor.

It is in this context that we should turn to the lessons of seven decades of betrayal

The tragedy of Sri Lanka is inseparable from the history of betrayal by the parties that once claimed to speak for the working class. The Lanka Sama Samaja Party — which emerged from the Trotskyist tradition — was once the largest workers’ party in South Asia. It had, within its hands, the political means to unite Tamil and Sinhalese workers on the basis of socialist internationalism, to oppose communalism at its roots, and to fight for a government of the working class that guaranteed equal rights for all national minorities. Instead, in 1964, the LSSP leadership capitulated to class collaboration, joined the bourgeois coalition of Sirima Bandaranaike — and sealed Tamil oppression into the very constitution of the republic. Colvin R. de Silva, once a fighter for the Fourth International, presided as a minister over the entrenchment of Sinhala-only language policy. This was not a minor error. It was a world-historical betrayal. It opened the road to every pogrom, every war crime, every burned library that followed.

Capitalism cannot solve the national question in Sri Lanka. The ending of the war did not solve the Tamil national question, and the ruling class has been capitalizing this unresolved problem ever since. Throughout the seventy-eight years of independence it has produced only communal war and economic devastation. The Tamil bourgeois parties — the TULF, the TNA and its successors — have failed Tamil workers and youth just as comprehensively, channeling legitimate grievances into parliamentary deals with Colombo and appeals to foreign imperialist powers that have never served Tamil interests and never will. The LTTE’s separatist program, whatever its origins in the just anger of Tamil youth, could not overcome the fundamental reality that a separate Tamil capitalist state would be a small, economically weak entity, dependent on the same imperialist powers that armed and sustained Colombo’s military, unable to guarantee the rights of Tamils who live within and outside the North and East, and incapable of addressing the root class question.

The path forward is not separation. It is not a communal deal brokered between Tamil and Sinhalese elites. It is the unification of the Sri Lankan working class — Tamil, Sinhalese, and Muslim — in a common struggle against the capitalist system that has used communalism as its instrument of rule for seven decades.

What does “Never Again” demand of us?

When we say “never again,” we do not make a sentimental appeal. We make a political commitment.

Never again a Jaffna Library arson means: never again will we allow the ruling class to burn the cultural heritage of any people — because we understand that the hand that lit that fire was the hand of class rule, using racial hatred as its instrument.

Never again a Black July means: never again will Sinhalese workers stand aside while their class brothers and sisters are massacred — because we understand that the pogrom was organized against Tamils to prevent the unity that would threaten the ruling class.

Never again a Mulivaikkal means: never again will the working class accept a “military solution” to what is a social and political problem — because we understand that the massacre of Tamil civilians served not the interests of Sinhalese workers but the interests of a military apparatus and a ruling class that then turned its guns on Sinhalese workers in austerity, repression, and the destruction of democratic rights.

The Sinhalese workers and youth who are told today that their national glory consists in military parades and the suppression of Tamil commemorations — they are being robbed. They are being robbed of their class consciousness, of their solidarity with fellow workers, of their capacity to fight for their own emancipation. The same ruling class that burned the Jaffna Library has imposed poverty, casualized labor, and IMF austerity on Sinhalese workers. The same military that massacred Tamils at Mulivaikkal is the instrument of a state that imprisons striking workers and breaks trade unions. The enemy of Tamil workers is the enemy of Sinhalese workers. His name is not Tamil or Sinhalese. Its name is Capital.

What are we fighting for?

We call upon Tamil and Sinhalese workers, youth, teachers, students, and intellectuals to build a united movement — not a movement of ethnic reconciliation brokered by elites who represent no one but themselves, but a movement of the working class, fighting for:

The immediate end to military occupation of the North and East, and the return of all seized Tamil lands to the rightful owners. The right to commemorate the Tamil dead at Mulivaikkal and all sites of atrocity — without harassment, disruption, or criminalization. Full linguistic, cultural, and democratic rights for Tamils and all national minorities, including the Muslim community which has faced its own waves of racist persecution. An end to the militarist culture that has been poisoned into Sinhalese society — a culture that glorifies killing and suppresses solidarity. The prosecution of those responsible for war crimes and crimes against humanity, from Black July through to Mulivaikkal. And above all — a socialist political program that places the resources of this island — its land, its labor, its productive capacity — under the democratic control of its working people, Sinhalese, Tamil, and Muslim alike, so that poverty, communal division, and ruling-class manipulation can be swept away at their roots.

The Jaffna Library held the memory of a civilization. It held books that no one can recover. But it also holds, for us, an indelible political lesson: that a ruling class willing to burn a library is a ruling class willing to burn everything — willing to burn villages, willing to massacre civilians, willing to destroy entire peoples — in defense of its power and profit.

We honor the memory of what was destroyed on this night 45 years ago not by grief alone, but by commitment — the commitment to build the political movement that makes such destruction impossible, by ending the system that makes it necessary.

A heritage was rendered ashes. But the struggle lives on!

Never again — through the unity of the working class of the North and the South!

External Link to the redacted version of this article: https://www.themorning.lk/articles/UtQXTJcSW2Olh5bpgnYN

“Never Again” — 45th Commemoration of the Jaffna Public Library Arson Read More »

Cuba

කියුබාවට සහ ලතින් ඇමරිකාවට එරෙහි වොෂින්ටනයේ ප්‍රහාරය: 20 වන සියවස අහෝසි කිරීමේ ධනවාදී ධාවනයේ මුඛ්‍ය පෙරමුණක්

Democratic Rights, economics, Fascism, Imperialism, Marxist Theory, Militarism, Perspective, politics, politics & economics, War, War Crimes, World Economy, World War /

අන්ඩ්‍රියා ලෝබෝ විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මාර්තු 18 වන දින  “Washington’s assault on Cuba and Latin America: A key front in the capitalist drive to abolish the 20th century” යන හිසින් පළවූ අන්ඩ්‍රියා ලෝබෝ  විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

Cuba
මතන්සාස්, කියුබාව [ඡායාරූපය Greg0611 / CC BY 4.0]

සඳුදා දිවයින (කියුබාව) පුරා සම්පූර්ණ විදුලි කප්පාදුවකට සමගාමීව, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් වාර්තාකරුවන්ට පුරසාරම් දෙඩුවේ, “කියුබාව අල්ලා ගැනීමේ ගෞරවය මට ලැබෙනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරවා. ඒක ලොකු ගෞරවයක්”,යනුවෙනි.

“මම ඒක නිදහස් කළත්, ලබා ගත්තත්, මට හිතෙනවා  ඒකෙන් මට ඕන දෙයක් කරන්න පුළුවන් කියලා,” ඔහු එය පැවසුවේ, “බිග් ස්ටික්” ( Big Stick) රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකත්වයේ නිර්මාතෘ වන තියඩෝර් රූස්වෙල්ට් පවා ලැජ්ජාවට පත් කරන   ආකාරයේ මැර කල්ලිවාදයකිනි.

ජනවාරි 29 වන දින ට්‍රම්ප් විසින් කියුබාව “ජාතික හදිසි අවස්ථාවක්” ලෙස නම් කිරීමෙන් සහ මෙම දූපත් රාජ්‍යයට එරෙහිව සම්පූර්ණ බලශක්ති සම්බාධක පැනවීමෙන් පසු හවානා විසින් ලබා දුන් ප්‍රධාන අත් හැරීම් මාලාවකින් පසුව මෙම උද්දච්ච ප්‍රකාශ නිකුත් විය. 

සති කිහිපයක් ඇතුළත, කියුබානු රජය විසින් පෞද්ගලික ව්‍යාපාර පුළුල් කරමින් සහ රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වයන්ට ඉඩ සලසමින් පුළුල් ආර්ථික “ප්‍රතිසංස්කරණ” නිවේදනය කර ඇත. කියුබානු-ඇමරිකානු ත්‍රස්තවාදීන්ගේ සන්නද්ධ ආක්‍රමණයක් විමර්ශනය කිරීමට උදව් කිරීම සඳහා දිවයිනට FBI “විශේෂඥයින්”ට ආරාධනා කර තිබේ. මියාමි හි එක්සත් ජනපද සංගත සහ පිටුවහල් “ගුසානෝ (gusano)”ධනපතියන් හා සමග  සබදකම් සදහා විවෘතව තැත් කර ඇත. එමෙන්ම ඉන්ධන අවහිර කිරීම සහ “ආරක්ෂක සහයෝගීතාව” සම්බන්ධයෙන් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය සමඟ අඛණ්ඩ සාකච්ඡා තහවුරු කර ඇත.

බදාදා දින, කියුබාවේ ජනාධිපති මිගෙල් ඩියාස්-කැනල් විසින් “දිනපතාම පාහේ” ට්‍රම්ප් සිදු කරනු ලබන තර්ජන හෙළා දුටු අතර, ඊට “නොනැමෙන ප්‍රතිරෝධය” ප්‍රකාශ කළ නමුත් ඔහුගේ පරිපාලනයේ ක්‍රියාමාර්ග යටත් වීමක් පෙන්නුම් කරයි. නියෝජ්‍ය අගමැති ඔස්කාර් පෙරෙස්-ඔලිවා එන්බීසී ප්‍රවෘත්ති වෙත පැවසුවේ “ඇමරිකානු සමාගම් සමඟ සහ එක්සත් ජනපදයේ වෙසෙන කියුබානුවන් සහ ඔවුන්ගේ පරම්පරාවන් සමඟ ද නම්‍යශීලී වාණිජ සම්බන්ධතාවයක් පැවැත්වීමට කියුබාව විවෘත” බවයි.

මෙය ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ විසින් පිටුවහල් ප්‍රාග්ධනය සඳහා දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පනවා තිබූ තහනමේ ඓතිහාසික ආපසු හැරීමකි. ආක්‍රමණ, ත්‍රස්තවාදී බෝම්බ ප්‍රහාර සහ ඝාතන උත්සාහයන් හරහා අර්ධ යටත් විජිත යුගය නැවත ඇති කිරීමට උත්සාහ කළ ස්ථරවලට එරෙහිව ආරක්ෂාවක් ලෙස මෙය යුක්ති සහගත කරන ලදී.

එහෙත් මෙය පාලන තන්ත්‍ර වෙනසක් සඳහා ධවල මන්දිර බල කිරීම් සන්සුන් කිරීමට කිසිවක් කර නැත. අඟහරුවාදා ඕවල් කාර්යාලයේ ට්‍රම්ප් අසල වාඩි වී සිටි රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ, හවානාහි ව්‍යාපාරික-ගැති පියවර ප්‍රමාණවත් නොවන බව පවසා ප්‍රතික්ෂේප කළේය: “ඔවුන්ට එය නිවැරදි කළ නොහැක. එබැවින් ඔවුන් බරපතල ලෙස වෙනස් විය යුතුය. ඔවුන් ඊයේ නිවේදනය කළ දෙය ප්‍රමාණවත් තරම් නාටකාකාර නොවේ. එය එය නිවැරදි කිරීමට සමත් නැත.”

කැස්ත්‍රෝ පවුල දිවයිනේ අඛණ්ඩව රැඳී සිටීම ගැනත්, ඩයස්-කැනල්  සම්බන්ධයෙන් “ඉවත් කිරීමේ” පියවරක් ගැනීම සහ “වරාය, බලශක්තිය සහ සංචාරක ව්‍යාපාරය සම්බන්ධ ගණුදෙනු” – වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, එකඟතාවයට එළඹුණු නැවත-යටත්විජිතකරණ පැකේජයක්– පිළිබඳව ට්‍රම්ප්ගේ කණ්ඩායම සාකච්ඡා කරමින් සිටින බව USA Today වාර්තා කර ඇත.

එක්සත් ජනපදය කියුබාව වටලෑම, අර්ධගෝලයේ සෑම රටකම ඉරණම සෘජුවම නියම කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ සියලු සම්පත් අත්පත් කර ගැනීමට වොෂින්ටනයට ඇති අයිතිය තහවුරු කරන මොන්රෝ මූලධර්මයේ ට්‍රම්ප්ගේ “ට්‍රම්ප් අනුෂංගය” (Trump Corollary) යටතේ වන පුළුල් අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රහාරයක සංරචකයකි.

ඇමරිකානු මහජනතාවට එය අලෙවි කරන ආකාරය පිළිබඳ විවාදවලට අමතරව, පාලන තන්ත්‍රයන් වෙනස් කිරීමේ ජන සංහාරක මෙහෙයුමට පක්ෂ දෙකම සහ සංගත (large company) මාධ්‍ය සහාය දක්වයි. පක්ෂයේ “ප්‍රගතිශීලී” පාර්ශ්වයේ කොටසක් ලෙස සැලකෙන ඩිමොක්‍රටික් කොන්ග්‍රස් සභික රෝ ඛන්නා, X සමාජ මාධ්‍යය තුළ එයට අනුමැතිය දෙමින් “(එවැනි) ගිවිසුමක් ඇමරිකානු සහ කියුබානු ව්‍යවසායකයින්ට කියුබාවේ ආයෝජනය කිරීමට සහ කියුබාව ආර්ථික වශයෙන් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට සහ නවීකරණය කිරීමට උපකාරී වනු ඇත,” යනුවෙන් ලිව්වේය.

මේ මස මුලදී මියාමි හි පැවති ෂීල්ඩ් ඔෆ් ද ඇමරිකාස් (Shield of the Americas) සමුළුවේදී, ට්‍රම්ප් විසින් ආර්ජන්ටිනාව, ඉක්වදෝරය, පැරගුවේ, චිලී සහ අර්ධගෝලයේ වෙනත් තැන්වල අන්ත දක්ෂිණාංශික පාලන තන්ත්‍ර සහ සහචරයින් පොදු වැඩසටහනක් සඳහා එක් කරන ලදී. එමගින් හමුදාකරණය, මහජන මර්දනය සහ ජීවන තත්වයන්ට සහ සමාජ වැඩසටහන් වලට දැවැන්ත ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීම අරමුණු කර ගෙන ඇත. 

ට්‍රම්ප් ෆැසිස්ට්වාදී කලාපීය නායකයින්ට පැවසුවේ “කියුබාව එහි ජීවිතයේ අවසාන මොහොතේ පසුවෙන,” බවයි. ඊට ඔවුහු අත්පොළසන් දෙමින් ප්‍රතිචාර දැක්වූහ. 

“මත්ද්‍රව්‍ය-ත්‍රස්තවාදීන්ට” එරෙහිව සටන් කරන බව පවසමින්, “සම්පූර්ණ සමූලඝාතන මෙහෙයුම” යටතේ එක්සත් ජනපදය ඉක්වදෝරයට හමුදා යොදවා FBI සහ හමුදා කාර්යාල විවෘත කර ඇත. මෙම ඒකාබද්ධ ප්‍රහාරයෙන් ගොවීන්ගේ නිවාස ගිනි තැබීම, ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලට බෝම්බ හෙලීම සහ කම්කරුවන්ට වධහිංසා පැමිණවීම පමණක් නොව, ඉක්වදෝරයෙන් දියත් කරන ලද ගුවන් ප්‍රහාරයකින් තම භූමියේ පුද්ගලයින් 27 දෙනෙකු ඝාතනය වීම කොලොම්බියාව විසින් හෙළා දැකීමද සිදුවුණි. මේ අතර, ඉක්වදෝර අධිකරණ විසින් ප්‍රධාන ධනේශ්වර විරුද්ධ පක්ෂය වන රෆායෙල් කොරියාගේ “ පුරවැසි විප්ලවය ව්‍යාපාරය” අත්හිටුවා තිබේ.

පෙන්ටගනයේ දක්ෂිණ අධිකාරිය   කලාපය පුරා තම  කඳවුරු පිහිටුවා ගැනීමේ අයිතිවාසිකම් ආක්‍රමණශීලී ලෙස අත්කර ගනිමින් ද, කැරිබියන් සහ පැසිෆික් කලාපයේ නාවික මෙහෙයුම් පුළුල් කරමින් ද සිටී.  මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම පිළිබඳ සාක්ෂි නොමැතිව චෝදනා කරනු ලැබූ  ධීවරයින් 157 දෙනෙකුගේ ජීවිත බිලිගත් දැනුදු කෙරීගෙන යන අඛණ්ඩ බෝම්බ හෙලීමේ ව්‍යාපාරයක් ද ඊට ඇතුළත් ය.

පැනමා ඇළ සහ ග්‍රීන්ලන්තය මිලිටරිමය වශයෙන් අත්පත් කර ගන්නා බවට ට්‍රම්ප් නැවත නැවතත් තර්ජනය කර ඇති අතර, මෙක්සිකෝව ආක්‍රමණය කර බෝම්බ  හෙලීම සඳහා නිතර කැඳවුම් කරයි.

වෙනිසියුලාව යටත් කරගත් භූමියක් ලෙස සලකමින්, කැනඩාව පිළිබඳ ඒ හා සමාන ප්‍රකාශයන් අනුගමනය කරමින්, ට්‍රම්ප් මෑතකදී සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ යෝජනා කළේ, වෙනිසියුලාව එක්සත් ජනපදයේ 51 වන රාජ්‍යය බවට පත්විය හැකි බවයි. කැරකස් හි බෝම්බ හෙලීමේ ව්‍යාපාරයක් අතරතුර ජනාධිපති නිකොලස් මධුරෝ සහ ඔහුගේ බිරිඳ පැහැර ගැනීම, සීඅයිඒ සංවිධානයට රට විවෘත කර ඇති අතර, එහි තෙල් හා ඛනිජ සම්පත් කොල්ලකෑම සඳහා සංගතවලට විවෘත කර තිබේ.

ට්‍රම්ප්ගේ භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයා ආර්ජන්ටිනාව කලාපයේ ඇමරිකානු මූලෝපායික මාර්ගයේ “කේන්ද්‍රස්ථානය” ලෙස ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟ, හාවියර් මිලී, චීන ධීවර මෙහෙයුම්වලට එරෙහි වීමේ මුවාවෙන් දකුණු අත්ලාන්තික් සාගරයේ පාලනය පෙන්ටගනයට පවරා දී, වසර 100 කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ කම්කරුවන්ගේ ජයග්‍රහණ මකා දැමීම අරමුණු කරගත් කම්කරු “ප්‍රතිසංස්කරණයක්” ක්‍රියාත්මක කර, එක්සත් ජනපද පිටුබලය ලත් අවසන් මිලිටරි ආඥාදායකත්වයේ අපරාධ ආරක්ෂා කර ඇත.

ආර්ජන්ටිනා, හොන්ඩුරාස් සහ කොස්ටාරිකාවේ අන්ත දක්ෂිණාංශික අපේක්ෂකයින් සදහා සිදුකල  සමාන ආකාරයේ බලහත්කාරී අනුමත කිරීම් වලින් පසුව, මිලීගේ ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරමින් ආර්ථික කම්පන-චිකිත්සක (shock therapy) වැඩසටහනක් දැනටමත් දියත් කරමින් සිටින, ඔගස්ටෝ පිනෝචෙට් ඒකාධිපතිත්වයේ විවෘත රසිකයෙකු වන හොසෙ ඇන්ටෝනියෝ කස්ට්ගේ චිලී මැතිවරණ ව්‍යාපාරයට ට්‍රම්ප් සහාය දැක්වීය.

මෙය හුදෙක් භූ දේශපාලනය නොවේ; එය පන්ති යුද්ධය යි. 20 වන සියවස පුරා මුළු ඇමරිකානු කලාපයේම කම්කරුවන් දිනා ගන්නා ලද සමාජ හා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජයග්‍රහණ අතුගා දැමීම මෙහි අරමුණයි. එය පසුගිය සියවසේ මිලිටරි ඒකාධිපතිත්වයන් විසින් උත්සාහ කරන ලද සමාජ ප්‍රතිවිප්ලවය සම්පූර්ණ කිරීමකි. මෙය දේශීයව ෆැසිස්ට් තන්ත්‍රයක් ගොඩනැගීමට ට්‍රම්ප් දරන උත්සාහයන්ගෙන් වෙන් කළ නොහැකිය.

කියුබාවට සාමූහිකව දඬුවම් කිරීම

දිවයිනට එකදු මිසයිලයක් වත් එල්ල නොකර වුවද, කියුබාවේ ආර්ථික ගෙල සිර කිරීම මගින් සිදු කරන විනාශයේ  පරිමාණය යුද්ධයේ විනාශයට සමාන වේ.  2026 මුල් භාගයේදී මදුරෝ ඉවත් කිරීමෙන් පසුව, එක්සත් ජනපදය විසින් කියුබාව වෙනිසියුලානු තෙල් නැව්ගත කිරීම් කපා හැර ඇති අතර කියුබාවට ඉන්ධන අපනයනය කළහොත් මෙක්සිකෝව සහ අනෙකුත් සැපයුම්කරුවන්ට ආර්ථික අඩපණ කෙරෙන තීරුබදු පැනවීමට තර්ජනය කළේය. මෙක්සිකෝවේ ජනාධිපති ක්ලෝඩියා ෂයින්බෝම් ජනවාරි මාසයේදී තෙල් නැව්ගත කිරීම් නැවැත්වූවාය. “වාම” නායකයින් සහ ප්‍රධාන තෙල් අපනයනකරුවන් විසින් පාලනය කරනු ලබන බ්‍රසීලය සහ කොලොම්බියාව ද සම්බාධක බිඳ දැමීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.

මෙය හුදෙක් යටත් වීමක් නොව, අර්ධගෝලය කපා කොටස් කිරීමේ වොෂින්ටනයේ නව යටත් විජිතවාදී ප්‍රතිපත්තියේ කනිෂ්ඨ හවුල්කරුවන් ලෙස තමන්ව ස්ථානගත කිරීමට උත්සාහ කරන දේශීය ධනේශ්වර අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමට සහාය වීමකි.

කියුබාවේ හුදකලාව තියුණු ය. ඉක්වදෝරය කියුබානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින් නෙරපා හැරියේය; නිකරගුවාව කියුබානුවන් සඳහා වීසා රහිත ගමන් සීමා කළේය; එසේම, සහ ග්වාතමාලාව, හොන්ඩුරාස් සහ ජැමෙයිකාව,  ඩොලර ඇතුලු ප්‍රධාන විදේශ මුදල් සැපයූ වෛද්‍ය සහයෝගීතා ගිවිසුම් අවසන් කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ.

බර බොරතෙල් දහනය කරන පැරණි සෝවියට් යුගයේ තාප බලාගාර සහ ඩීසල් ජනක යන්ත්‍ර ජාලයක් මත යැපෙන කියුබානු විදුලිබල ජාලය බිඳවැටීමේ ලක්ෂ්‍යයෙන් ඔබ්බට තල්ලු කර දමා ඇත. මාර්තු 16 වන දින, මුළු ජාතික විදුලිබල පද්ධතියම බිඳ වැටීමෙන් මුලු දිවයිනම අන්ධකාරයට ඇද වැටුණි . ඉන් පැය 29 කට පසුව, විදුලිය අර්ධ වශයෙන් පමණක් යථා තත්ත්වයට පත් කරන ලදී.

මැටන්සාස් හි සේවිකාවක් WSWS වෙත පැවසුවේ ඇගේ අසල්වැසි ප්‍රදේශයේ විදුලිය නොමැතිව දින ගණනක් ගෙවී ගොස් ඇති බවයි. පානීය ජලය සීමිත වුවද, ඉවුම් පිහුම් සඳහා අවශ්‍ය වන ගෑස් සොයා ගැනීමට නැත. සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියේ බිඳවැටීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දැනටමත් ගණන් කළ නොහැකි ජීවිත ප්‍රමාණයක් අහිමි කරමින් පවතීම නිසා සමීප ඥාතියෙකු මෑතකදී මිය ගිය බව ඇය විස්තර කළාය.

වෛද්‍ය පද්ධතියෙ හි “හදිසි නොවන” ක්‍රියා පටිපාටි 100,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක පොරොත්තු ලේඛනයක් ඇති අතර, එයට ළමුන් 11,000 කට වඩා ඇතුළත් වේ. බොහෝ අවස්ථාවලදී, “හදිසි නොවන” යන්නෙහි සරල තේරුම “තවමත් මිය ගොස් නැත” යන්නයි.

බලශක්ති විශ්ලේෂක ජෝර්ජ් පිනෝන් අනතුරු අඟවා ඇත්තේ: “ඉන්ධනවලින් සියයට සියයක්ම අතුරුදහන් වන රටක් මම කිසි දිනෙක දැක හෝ අධ්‍යයනය කර නැත.”යනුවෙනි. 

මෙම තත්වයන් යටතේ, කුඩා නමුත් සැලකිය යුතු විරෝධතා පැන නැගී ඇත: බිඳ වැටෙන අධ්‍යාපනයට එරෙහිව විශ්ව විද්‍යාල සිසුන් වාඩිලා ගැනීම, කම්කරු පන්ති නිවහන් ප්‍රදේශ වල භාජන වලට ගසමින්, විදුලිය සහ ආහාර ඉල්ලා සිටීම, මෑතකදී විරෝධතාකරුවන් විසින් කොමියුනිස්ට් පක්ෂ කාර්යාලයක ගෘහ භාණ්ඩ ගිනි තැබූ මොරොන්හි ඇති වූ කෝලාහල වැනි දේ සදහන් කල හැක. 

20 වන සියවස අහෝසි කිරීමේ ගාමකයේ පෙරමුණක්    

කියුබාවට එරෙහි අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රහාරය සුවිශේෂී ලෙස පළිගැනීමේ ස්වභාවයක් ගනී. වොෂින්ටනය හුදෙක් සංගත වල  හා මූල්‍ය අවශ්‍යතා පසුපස හඹා යනවා පමණක් නොව, ඇමරිකානු රූකඩ පාලන තන්ත්‍ර පෙරලා දැමූ 1959 කියුබාවේ සහ 1979 ඉරානයේ විප්ලව දෙකකට එරෙහිව එකවර ඓතිහාසික පළිගැනීමේ ව්‍යාපාරයක් දියත් කරමින් සිටී.

හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව අවධාරනය කළ පරිදි, කියුබානු විප්ලවය කම්කරු පන්තියේ සවිඥානික නායකත්වය යටතේ ධනේශ්වර දේපළ සබඳතා සමාජවාදී ලෙස පෙරළා දැමීමක් නියෝජනය කළේ නැත. ඒ වෙනුවට, එක්සත් ජනපද සංගත වල දේපළ අත්පත් කර ගැනීම, ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ සහ සෞඛ්‍ය හා අධ්‍යාපනයේ සමාජ පියවර ක්‍රියාවට දැමිණි. ඒවා 20 වන සියවසේ ලොව බොහෝ ප්‍රදේශවල බලයට පත් වූ ධනේශ්වර ජාතිකවාදී සහ යටත් විජිත විරෝධී ව්‍යාපාරවල රැඩිකල් ප්‍රභේදයක් වූ අතර අවසාන විග්‍රහයේදී 1917 රුසියානු විප්ලවයෙන් ආභාෂය ලැබීය.

අද, ගෝලීය ධනේශ්වර අර්බුදයේ සහ යුද ධාවනයේ කස පහර යටතේ, පාලක පන්ති “20 වන සියවස අහෝසි කිරීමට” අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටී. එනම්, නග්න සූරාකෑම, යටත් විජිතකරණය සහ සීමා නොකළ පොලිස් මිලිටරි පාලනයන් පිහිටුවීම ආදීය මගින් මානව වර්ගයා 19 වන  සියවසේ පැවැති තත්වයන්ට නැවත ගෙන ඒමයි. 

ජනවාරි මාසයේ වාර්තාවක එක්සත් ජනපද චින්තන පර්ෂදයක් වන ජේම්ස්ටවුන් පදනම (Jamestown Foundation) සඳහන් කළේ, කියුබාවේ ඇද වැටීම “ රුසියාවට, චීනයට හෝ වෙනත් කිසිවෙකුට විකල්ප බල මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ක්‍රියා කිරීමට ඇති නොහැකියාව පිළිබඳ අවසාන සාක්ෂියක් ලෙස ගෝලීය දකුණ විසින් සැලකෙනු ඇති ” බවයි.

කියුබාවේ දුක්ඛිත තත්ත්වයට, ලතින් ඇමරිකාවේ ඊනියා “රෝස රැල්ලේ” (pink tide) රජයන් හා රුසියාව සහ චීනය දක්වන ප්‍රතිචාරය, ඔවුන්ගේ බංකොලොත්භාවය සහ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයට ප්‍රතිවිරුද්ධ බලයක් ලෙස “කලාපීය ඒකාබද්ධතාවයෙ” නැතහොත් BRICS හි වංචාව හෙළිදරව් කරයි.

නමුත් කියුබාවට එරෙහි දරුණු ප්‍රහාරය සහ ලතින් ඇමරිකාවේ අන්ත දක්ෂිණාංශික පාලන තන්ත්‍රයන්ගේ ප්‍රති-විප්ලවවාදී අක්ෂයක් ගොඩනැගීමට දරන උත්සාහය, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ ශක්තියේ සලකුණු නොව එහි ගැඹුරු දුර්වලතාවයේ සලකුණු වේ. 

කියුබාවේ කටුක වේදනාව, එක්සත් ජනපද ආර්ථික හා මිලිටරි ආධිපත්‍යය මත රැදුනු  1945 න් පසු ලෝක පර්යායේ පුළුල් බිඳවැටීම සහ බහු ධ්‍රැවීයතාව ඇතුළු වෙනත් කිසිදු ධනේශ්වර පදනමක් මත මෙම පර්යාය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමේ නොහැකියාව සමඟ බැඳී ඇත.

ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තික ප්‍රහාරයක් දෙසට

කියුබාවේ ගෙල සිර කිරීම, ඊට අනුබල දෙන ධනේශ්වර-ජාතිකවාදී ආණ්ඩුවලට ආයාචනා කිරීමෙන් නැවැත්විය නොහැකි නම්, එයට විරුද්ධ විය හැක්කේ කුමන සමාජ පදනමක් මතද?

පිළිතුර පවතින්නේ ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය සතුවය. කියුබාව වටලෑම එක්සත් ජනපදය ඇතුළු සෑම තැනකම කම්කරුවන්ට එල්ල කරන ප්‍රහාරයෙන් වෙන් කළ නොහැකි ය. ඉරානයට එරෙහි සාපරාධී යුද්ධයෙන් මෙහෙයවනු ලබන තෙල් මිල ඉහළ යාම දැනටමත් උද්ධමනයට සහ කප්පාදුවලට ඉන්ධන සපයන අතර එය 1970 ගණන්වල සිදුවීම් සිහිපත් කරයි. එහි දී ඇති වූ තෙල් කම්පන මගින් ලතින් ඇමරිකාව සහ ඉන් ඔබ්බට දැවැන්ත පන්ති අරගල පුපුරුවා හැරියේය. 

කියුබාවට සිදු කරනු ලබන වධහිංසාවට එරෙහිව පන්ති ප්‍රතිචාරය අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට සහ සමාජ ප්‍රතිවිප්ලවයට එරෙහි පුළුල් අරගලයක කොටසක් ලෙස සංවිධානය කළ යුතුය. කියුබානු කම්කරු පන්තියේ සාගින්න අවසන් කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව, ලතින් ඇමරිකාව  ඇතුළු ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය විසින් සම්බාධක සහ සියලු අවහිර කිරීම් වහාම සහ කොන්දේසි විරහිතව අවසන් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිය යුතු අතර එමඟින් එයට (කම්කරු පන්තියට) තමන්ගේ පාලක ප්‍රභූව සමඟ ගණුදෙනු බේරා ගැනීමට ඉඩ සැලැසෙනු ඇත.

කියුබාව සුරැකීම ස්ටැලින්වාදී සහ ව්‍යාජ වාම සංවිධාන විසින් දිගු කලක් තිස්සේ ඔසවා ආරක්ෂා කරන ලද අර්ථයෙන් “ජාතික” ප්‍රශ්නයක් නොවේ.

ඩේවිඩ් නෝර්ත් ඔහුගේ 1993 “නොනවතින විප්ලවය සහ අද දින ජාතික ප්‍රශ්නය” දේශනයේදී පැහැදිලි කළ පරිදි, අධිරාජ්‍යවාදය “ජාතික රාජ්‍යයේම මළ බෙරය වැයූ බව”  ට්‍රොට්ස්කි  පෙන්වා දුන්නේය. එපමණක් නොව, “අධිරාජ්‍යවාදයේ යුගයේ දී, ජාතික පදනමක් මත මානව වර්ගයාගේ කිසිදු මූලික ගැටලුවක් විසඳීමේ නොහැකියාව”, ස්වදේශික ධනේශ්වර නායකත්වයක් යටතේ “ජාතික විමුක්තිය” පිළිබඳ ඉදිරිදර්ශනය ප්‍රතිගාමී යුතෝපියාවක් බවට පත් කර ඇත. කැස්ත්‍රෝ සහ අසංඛ්‍ය සංඛ්‍යාත  “ජාතික විමුක්ති” සංකේතවල වාර්තාව මෙය සනාථ කර ඇත: ඔවුන් සියල්ල ජාතික-රාජ්‍ය රාමුවක් මත රඳා පැවතුනි; අධිරාජ්‍යවාදය සහ ස්ටැලින්වාදය අතර සමතුලිතතාවය සදහා උත්සාහ කළ අතර, ඔවුන්ගේ මතුපිට ජයග්‍රහණ බිඳ වැටුණු විට  ඒ සදහා මිල ගෙවීම කම්කරු පන්තිය මත පැටවුනි.

කියුබාවේ සහ වෙනිසියුලාවේ රජයන් සමඟ “රෝස රැල්ලේ” ඉතිරි රටවල් වල වත්මන් යටත් වීමේ රැල්ල, ට්‍රොට්ස්කිගේ නොනවතින විප්ලව න්‍යාය නිශේධනීය ලෙස  සනාථ කරයි: එනම්, අධිරාජ්‍යවාදී යුගයේ දී, පීඩිත රටවල් මුහුණ දෙන මූලික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ සමාජීය කාර්යයන් කිසිවක්, ධනේශ්වර හෝ සුලු ධනේශ්වර නායකත්වයන් යටතේ ජාතික පදනමක් මත විසඳා ගත නොහැක. කියුබාව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා සහ 20 වන සියවසේ කම්කරුවන් විසින් දිනා ගන්නා ලද සියලු ජයග්‍රහණ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඇති ඇති එකම ශක්‍ය පදනම නම්, ලෝක සමාජවාදී විප්ලවයේ කොටසක් ලෙස බලය සඳහා කම්කරු පන්තිය ස්වාධීනව, ජාත්‍යන්තරව බලමුලු ගැන්වීමයි.

මෙහි තේරුම නම්, ඉදිරියේදී ඇතිවන පන්ති අරගලයට අවශ්‍ය දැනුවත් සමාජවාදී නායකත්වය ලබා දීම සඳහා කියුබාව තුළ සහ ලතින් ඇමරිකාව පුරා හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ කොටස් ලෙස සැබෑ විප්ලවවාදී පක්ෂ ගොඩනැගීමයි.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

කියුබාවට සහ ලතින් ඇමරිකාවට එරෙහි වොෂින්ටනයේ ප්‍රහාරය: 20 වන සියවස අහෝසි කිරීමේ ධනවාදී ධාවනයේ මුඛ්‍ය පෙරමුණක් Read More »

Podcast

කියුබාවට එරෙහි තර්ජන: ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ නව-යටත්විජිත සැලසුම් -YouTube Podcast

Democratic Rights, Fascism, lead article, Militarism, Perspective, politics, The Socialist World YouTube, War, War Crimes /

The Socialist World

මේ පොඩ්කාස්ට් එකෙන් අපි කියුබාවට පහර දීමේ පෙන්ටගනයේ යෝජිත සැලසුම් දේශපාලනිකව හෙළිදරව් කරනව. සම්පත්, වෙළඳ මාර්ගත්, ගෝලීය වෙළඳපොළවල් වලත් එක්සත් ජනපදයෙ අධිකාරිය ආපහු තහවුරු කරන්න වගේම, වෙනිසියුලාවේ ඉඳල ඉරානය හරහා චීනය සමඟ ගැටුමකට සූදානම් වීම අරමුණු කරගනිපු අධිරාජ්‍යවාදී කොල්ලකෑමේ පුළුල් සංයුක්ත ව්‍යාපාරයක සන්දර්භය ඇතුළෙ අපි මේ කියුබාවට එරෙහි තර්ජන පිහිටුවන්න ඕන.

මේ චැනලය හරහා අපි ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය ආශ්‍රය කරගෙන ලෝක දේශපාලන ආර්ථික වර්ධනයන් ඒවායේ පුළුල් අධිරාජ්‍යවාදී සන්දර්භය ඇතුළෙ තියල කම්කරු පන්ති ආස්ථානයකින් වග විභාග කරනව.

මෑත සතිවලදී ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය කියුබාවට එරෙහිව එක්සත් ජනපදය ගෙනයන හොඳින් සම්බන්ධීකරණ කරපු  ප්‍රහාරයක් පිළිබඳව හෙළිදරව් කරල තියෙනව. මේක ඇමරිකානු පාලක පන්තිය තමන්ට අහිමි වෙලා තියෙනව කියල දකින කලාපීය බලපෑම නැවත ලබා ගැනීම සඳහා අර්ධගෝලය පුරාම ක්‍රියාත්මක කරල තියෙන උපාය මාර්ගයක කොටසක්. ඇමරිකානු පරිපාලනයේ තර්ජන, බලශක්ති සම්බාධක ඇතුලු දිවයිනේ ගෙල සිර කරන කුරිරු ආර්ථික අවහිර කිරීම් වගේම මිලිටරි බලහත්කාරකම්, කියුබාව එක්සත් ජනපද ආයතනික අවශ්‍යතාවලට යටත් කිරීමටත්, එරට වරාය, තෙල් හා සංචාරක ආර්ථිකය පෞද්ගලික ලාභයට විවෘත කිරීමටත් සැලසුම් කරල තියෙන නැවත යටත් විජිතකරණ කිරීමේ (recolonization කිරීමේ) වැඩසටහනකට සමානයි. 

කියුබාවට එරෙහි තර්ජන: ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ නව-යටත්විජිත සැලසුම් -YouTube Podcast Read More »

Hormuz

එක්සත් ජනපදය හෝමූස් සමුද්‍ර  සන්ධිය අවහිර කිරීමෙන් ප්‍රධාන බලවතුන් අතර ගැටුම් ගැඹුරු වේ

Fascism, Imperialism, Militarism, Oligarchy, Perspective, politics, politics & economics, War, War Crimes, World Economy, World War /

ජෝර්ඩන් ෂිල්ටන් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 අප්‍රේල් 16 වන දින  ‘US blockade of Strait of Hormuz deepens conflicts between major powers’ යන හිසින් පළවූ ජෝර්ඩන් ෂිල්ටන් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

සඳුදා සිට වොෂින්ටනයේ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කිරීම බලාත්මක වූ අතර එය ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයේ ප්‍රධාන  තීව්‍රවීමක් සනිටුහන් කරයි. ඉරාන වරායන් වෙත සහ ඉන් පිටතට යන සියලුම තෙල් නැව් වල ගමනාගමනය නැවැත්වීමට එක්සත් ජනපද හමුදා දරන උත්සාහයේ අරමුණ වන්නේ, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය සදහා පුළුල් සහන ලබා දීමට ටෙහෙරානයට බල කිරීම සහ, බලශක්ති ආනයනයන්ගෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සඳහා ඉරානයෙන් සහ පුළුල් ගල්ෆ් කලාපයෙන් ලැබෙන ලාභ තෙල් මත යැපෙන චීනයේ අවශ්‍යතා වලට වල  කැපීමයි.

Hormuz
එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල් හමුදා මෙහෙයුම අතරතුර පසුගියදා ගුවන් ප්‍රහාර කිහිපයකින් ඉරානයේ කෙෂ්ම් දූපතේ වරායේ ධීවර තොටුපළට සිදු වූ හානිය. හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ නැව් පසුබිමේ. 2026 අප්‍රේල් 13 වන සඳුදා. [AP ඡායාරූපය/අස්ගාර් බෙෂාරති]

ඇමරිකානු උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වැන්ස් අඟහරුවාදා පැහැදිලි කළේ, මෙම ඇමරිකානු ආක්‍රමණශීලී යුද්ධය මැද පෙරදිග ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම අරමුණු කරගත් එකක් බවයි. ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් “කුඩා ගනුදෙනු” ගැන උනන්දුවක් නොදක්වන නමුත් ඉරානය සමඟ “මහා කේවල් කිරීමක්” සොයන බවත්, එමඟින් එක්සත් ජනපදය ඉරානයට “ආර්ථික වශයෙන් සාමාන්‍ය රටක් ලෙස” සලකනු ඇති බවත් ඔහු උත්සවයකදී ප්‍රකාශ කළේය. ට්‍රම්ප් සහ වැන්ස්ට අවශ්‍ය වන්නේ මිලියන 93 ක ජනතාවක් සිටින, 1979 දී ඉරාන විප්ලවය මගින් ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ මූල්‍ය හා මිලිටරි ආධිපත්‍යය අවසන් කළ මෙම රට,1979 ට පෙර පැවති තත්ත්වය කරා ආපස්සට හැරවීමටයි.

යුද්ධයේ ආරම්භයේ සිටම ට්‍රම්ප් කළ ප්‍රකාශවලින් පෙනී යන්නේ, ලෝකයේ වැදගත්ම බලශක්ති අපනයන කලාපය කෙරෙහි තම ප්‍රමුඛත්වය සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය ඉතාමත් කුරිරු ම්ලේච්ඡත්වයට යොමු වනු ඇති බවයි. ඔහු ඉරානය “ආපසු ගල් යුගයට” ඇද දැමීමට, බෝම්බ හෙලන බවට සපථ කළ අතර, අප්‍රේල් 7 වන දින, “සම්පූර්ණ ශිෂ්ටාචාරයක්” අතුගා දැමිය හැකි බවට වන සමූල ජන සංහාරක (genocidal) තර්ජනයක් කළේය.ඉරානයට එල්ල කරන ලද ඇමරිකානු/ඊශ්‍රායල බෝම්බ හෙලීම අවිචාරවත් ලේ පිපාසිත  මනසකින් සිදු කරන ලද අතර, යුද්ධයේ පළමු දිනයේම, ළමුන් 160 කට වැඩි පිරිසක් මරා දැමීමට හේතු වූ බාලිකා පාසලක් විනාශ කිරීමෙන් එය පෙන්නුම් කළේය. පසුගිය සතියේ සටන් විරාමයෙන් පසුව නිකුත් වූ ස්වාධීන විමර්ශන සහ භූමි වාර්තාවලින් හෙළි වූයේ එක්සත් ජනපදය හමුදා ඉලක්කවලට පහර දෙන බව ප්‍රකාශ කළ විට පවා, අවට සිවිල් යටිතල පහසුකම් සහ නේවාසික ගොඩනැගිලිවලට සිදු වූ අනුබද්ධ හානිය (collateral damage) පුළුල් බවයි.

මේ සතියේ ෆොක්ස් බිස්නස් සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, යුද අපරාධකරු ට්‍රම්ප් ඉරානය ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදී නියෝගවලට හිස නැමීම ප්‍රතික්ෂේප කළහොත් තවත් යුද අපරාධ සිදු කරන බවට තර්ජනය කළේය. මාෆියා නායකයෙකු මෙන් කතා කරමින් ට්‍රම්ප් පැවසුවේ, “මම දැන් ඔක්කොම පටන් ගත්තොත්, ඒ රට නැවත ගොඩනැගීමට ඔවුන්ට වසර 20 ක් ගතවනු ඇත. එමෙන්ම අපි ඉවර නැහැ… අපට ඔවුන්ගේ සෑම පාලමක්ම පැයකින් විනාශ කළ හැකියි.…. ඔවුන්ගේ සෑම බලාගාරයක්ම”

ට්‍රම්ප් ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය වෙනුවෙන් කතා කරන අතර, එය එක්සත් ජනපදය මුදල් සපයන ලද ෂා රජුගේ මර්දනකාරී ආඥාදායකත්වය පෙරලා දැමූ 1979 විප්ලවය සඳහා ඉරාන ජනතාවට කිසි විටෙකත් සමාව දී නැත. ඔහුගේ  උත්සුකය ඉරාන ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ගැන තබා ඉරාන “ත්‍රස්තවාදය” ගැනවත් නොවේ. ඒ වෙනුවට, බර්ලිනයේ හම්බෝල්ට් විශ්ව විද්‍යාලයේ මෑතකදී පැවති දේශනයකදී එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදය සහ ඉරානය අතර ඓතිහාසික සම්බන්ධතාවය සාරාංශ ගත කරන විට ඩේවිඩ් නෝර්ත් පැවසූ පරිදි, ඒ සියල්ල “තෙල්, භූ දේශපාලනික බලපෑම සහ ඇමරිකානු ධනවාදයේ පන්ති අවශ්‍යතා” දක්වා  සිඳ වේ.

බ්‍රහස්පතින්දා යුද්ධය පිළිබඳ පැවති සාකච්ඡාවකදී, ෆැසිස්ට් යුද ලේකම් පීට් හෙග්සෙත්, එක්සත් ජනපද හමුදාව “උන්ඩ යලි පුරවමින්  සිටින” බවට අනතුරු ඇඟවූ අතර, ඒකාබද්ධ මාණ්ඩලික ප්‍රධානීන්ගේ සභාපති ඩෑන් කේන් ප්‍රකාශ කළේ “වචනාර්ථයෙන් මොහොතක දැනුම්දීමකින්” හමුදාවට නැවත සටන් ආරම්භ කළ හැකි බවයි. ඉරාන වරාය අවහිර කිරීම ආරම්භ වූ දා සිට නැව් 13 ක් ආපසු හැරී ඇති බව කේන් තවදුරටත් පැවසීය. පසුව එම දිනම මෙම අගය 14 දක්වා වැඩි කරන ලදී.

ලෝකයේ සිව්වන විශාලතම තෙල් සංචිත සහ දෙවන විශාලතම ස්වාභාවික ගෑස් සංචිත ඇති රට වන ඉරානය, එහි තෙල්වලින් සියයට 80 ත් 90 ත් අතර ප්‍රමාණයක් චීනයට අපනයනය කළේය. ට්‍රම්ප් සිය පළමු ධුර කාලය තුළ 2018 දී ටෙහෙරානය සමඟ එක්සත් ජාතීන්ගේ අනුග්‍රහය ලත් න්‍යෂ්ටික ගිවිසුම ඒකපාර්ශ්විකව අවලංගු කළ විට, ඔහු රටට පනවන ලද කුරිරු සම්බාධක හේතුවෙන් මෑත වසරවලදී ඉරාන තෙල් අඩු මිලට  ලබා ගැනීමෙන් බීජිනය ප්‍රතිලාභ ලබා ඇත. 2021 දී, චීනය ඉරානය සමඟ වසර 25 ක  මූලෝපායික හවුල්කාරිත්වයක් අත්සන් කළ අතර එයට චීන ආර්ථිකය සඳහා ඩොලර් බිලියන 400 ක තෙල් සැපයුමට හුවමාරුවක්  ලෙස ඉරාන යටිතල පහසුකම් සඳහා ප්‍රධාන ආයෝජන ඇතුළත් විය. වොෂින්ටනය දැන් බලාපොරොත්තු වන්නේ තම සම්බාධක මගින් ඉටු කළ නොහැකි දේ ම්ලේච්ඡ මිලිටරි බලයෙන් ලබා ගත හැකි බවයි. නමුත් මෙම යුද්ධයේ පළමු සති හය තුළ පෙන්නුම් කර ඇත්තේ ලෝකයේ බලවත්ම හමුදාවට පවා ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ දිග්ගැස්සුනු  ජරපත් වීමේ බලපෑම ජය ගත නොහැකි බවයි.

යුද්ධයට පෙර චීනය ඉරානයෙන් දිනකට තෙල් බැරල් මිලියන 1.4 ක් සහ සමස්තයක් ලෙස ගල්ෆ් කලාපයෙන් දිනකට බැරල් මිලියන 5 කට වඩා ලබා ගනිමින් සිටියේය. එක්සත් ජනපද අවහිරය අනෙකුත් ගල්ෆ් රාජ්‍යයන්ගෙන් චීනයට සිදු කරන අපනයනය කිරීම් වලට සෘජුවම බාධාවක් නොවුනත්, කලාපයේ නිෂ්පාදනය යුද්ධයෙන් තියුනු ලෙස පීඩාවට පත්ව ඇති අතර එය ගෝලීය ආර්ථික  අවුල් කිරීමට  තර්ජනය කරයි. වාර්තා වන පරිදි චීනයේ මාස 5 ක ඉල්ලුම සපුරාලීමට හැකි තෙල් සංචිත ඇති නමුත්, සැපයුමේ දිගුකාලීන අඩුවීම් එහි දැනටමත් බිඳෙනසුලු ආර්ථිකය බරපතල ලෙස දුර්වල කළ හැකිය. එපමණක් නොව, මෙම සතියේ IMF වාර්තාවකින් මතු කරන ලද ගෝලීය ආර්ථික අවපාතයක අපේක්ෂාව, ආර්ථික වර්ධනය පවත්වා ගැනීම සඳහා බීජිංහි ස්ටැලින්වාදී තන්ත්‍රය විශ්වාසය තබන චීන අපනයන සඳහා ක්ෂීන වන වෙළඳපොළක් අදහස් කරනු ඇත.

බදාදා බීජිං සංචාරයකදී රුසියානු විදේශ අමාත්‍ය සර්ජි ලැව්රොව් ප්‍රකාශ කළේ මැදපෙරදිග යුද්ධය හේතුවෙන් චීනයට ඇති වන ඕනෑම තෙල් හිඟයක්, මොස්කව් මගින් පියවා ගත හැකි බවයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රකාශය සැක සහිත ය. රුසියාව සහ චීනය අතර නල මාර්ග දැනටමත් සම්පූර්ණ ධාරිතාවයෙන් ක්‍රියාත්මක වන බව වාර්තා වන අතර, චීනයට ළඟා වන දිනකට තෙල් බැරල් මිලියන 2 ක් පමණ වන තෙල් පරිමාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කිරීමට අවශ්‍ය  තෙල් ප්‍රවාහන යාත්‍රා රුසියාවට නොමැත. ඉරාන තෙල් අපනයන සම්පූර්ණයෙන්ම පියවා ගැනීමට සහ අනෙකුත් ගල්ෆ් රටවලින් ලැබෙන තෙල් වල පහත වැටීමෙන් කොටසක් හෝ  ආවරණය කිරීම සඳහා, රුසියාව චීනයට කරන වර්තමාන අපනයන, දෙගුණයකට වඩා වැඩි කිරීමට සිදුවනු ඇත.

දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ නාසි පාලන තන්ත්‍රයෙන් පසු ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අසමසම ආක්‍රමණශීලීත්වය සහ අපරාධකාරීත්වයට මුහුණ දී සිටින බීජිනය, සියලු රාජ්‍යයන්ගේ අවශ්‍යතාවලට ගරු කරන ස්ථාවර “බහු-ධ්‍රැවීය ලෝකයක” අපේක්ෂාව ඉදිරිපත් කරමින් එක්සත් ජනපද අවහිරයට ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත. ෂින්හුවා වාර්තාවකට අනුව, බීජිනය සහ මොස්කව් “බහුපාර්ශ්වික සහයෝගීතාව ශක්තිමත් කළ යුතු අතර, බහුපාර්ශ්විකත්වය ස්ථිරව ආරක්ෂා කර ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය. එක්සත් ජාතීන්ගේ අධිකාරය සහ ජීව ශක්තිය පුනර්ජීවනය කිරීමට අත්වැල් බැඳ ගත යුතු අතර, ෂැංහයි සහයෝගිතා සංවිධානයේ (Shanghai Cooperation Organization) සහ බ්‍රික්ස් රටවල රාමු තුළ සමීප සම්බන්ධීකරණය හා සහයෝගීතාවයේ නිරත විය යුතුය. ජාත්‍යන්තර පිළිවෙල වඩාත් සාධාරණ හා යුක්තිසහගත දිශාවකට සංවර්ධනය කිරීම ප්‍රවර්ධනය කළ යුතු” බව ෂී ජින්පින් ලැව්රොව්ට පැවසීය.

සෝවියට් ස්ටැලින්වාදී නිලධරයේ “සාමකාමී සහජීවනය” පිළිබඳ ප්‍රතිපත්තියේ මෙම නවීන අනුවාදය, 20 වන සියවසේදී, ස්ටැලින්වාදීන් රුසියානු ධනවාදය අධිරාජ්‍යවාදී ලෝක පර්යායට ඒකාබද්ධ කිරීමේ අසාර්ථක උත්සාහයක දී සෝවියට් සංගමය දියකර හැරීමට හේතු වූ විට, ලෝක ධනවාදයේ යථාර්ථයන් තුළ එයට තිබූ පදනමට වඩා අඩු පදනමක් අද තිබේ. ‘වෙන්ඩ-ඒකාධිපති’ (ඒකාධිපති වීමට නියමිත) ට්‍රම්ප් යටතේ, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය එහි වේගවත් වන ආර්ථික පරිහානිය මධ්‍යයේ එහි ගෝලීය ආධිපත්‍යය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා තුන්වන ලෝක යුද්ධයක් දියත් කිරීමට සම්පූර්ණයෙන්ම කැපවී සිටී. ඉරාන ශිෂ්ටාචාරය අතුගා දැමීමට ට්‍රම්ප්ගේ ලේ  කැටි ගැස්සෙන තර්ජන සාක්ෂි දරන්නේ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය තමන්ගේ වියදමින් “බහුපාර්ශ්විකත්වයේ”  ධජය යටතේ චීන සහ රුසියානු බලපෑම පුළුල් කිරීම සාමකාමීව පිළිගන්නේ නැති බවයි.

වසර ආරම්භයේ සිට ට්‍රම්ප්ගේ ක්‍රියාමාර්ගවලින් නිසැකවම පැහැදිලි වී ඇත්තේ ඔහුගේ අවසාන ඉලක්කය චීනයේ නැගීම අවහිර කිරීම බවයි. චීනයයේ ප්‍රධාන තෙල් සැපයුම්කරුවෙකු වන වෙනිසියුලාව මත මිලිටරි ප්‍රහාරයක් දියත් කළේ, එහි ජනාධිපතිවරයා අල්ලා ගැනීමට සහ රටේ බලශක්ති සංචිත ඇමරිකානු ප්‍රාග්ධනයට විවෘත කිරීම  උදෙසා එක්සත් ජනපද රූකඩ පාලනයක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ය. ඉරානයට එරෙහිව මෙහෙයුමක් පහසුවෙන් කළ හැකි බවට විශ්වාස කරමින් එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදය විනාශකාරීව වැරදි ලෙස ගණනය කළ ද, කෙසේ වෙතත් එය සමස්ත මැද පෙරදිග පුරා චීන ආර්ථික සබඳතා කඩාකප්පල් කිරීමේ ඉලක්කය හඹා යමින් සිටී. මෙය යුද්ධය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමේ ස්වරූපයක් ගත්තද නැතහොත් ඉරානය සමඟ “මහා කේවල් කිරීමක” ස්වරූපයක් ගත්තද, ධනවාදය යටතේ විසඳිය නොහැකි මෙම ගැටුමේ වෛෂයික තර්කනය න්‍යෂ්ටික සන්නද්ධ බලවතුන් අතර විනාශකාරී මිලිටරි ගැටුමකි. නෝර්ත් ඔහුගේ බර්ලින් දේශනයේදී නිරීක්ෂණය කළ පරිදි,

“(මෙහිදී), ඉතිහාසය තමන් විසින්ම පනවන ලද ඓතිහාසික සමාන්තරය වන්නේ 1991 ගල්ෆ් යුද්ධය හෝ 2003 ඉරාක ආක්‍රමණය නොව, 1914 අගෝස්තු මාසයයි. පළමු ලෝක යුද්ධය බෝල්කන් කලාපයේ කලාපීය ගැටුමක් ලෙස ආරම්භ වූ අතර, සන්ධාන වල තර්කනය, අධිරාජ්‍ය එදිරිවාදිකම් සහ වැරදි ගනන් බැලීම්  හරහා අධිරාජ්‍ය හතරක් විනාශ කර මිලියන 20 ක ජනතාවක් මරා දැමූ ගෝලීය ව්‍යසනයක් දක්වා ව්‍යාප්ත විය.”

මෙයින් ගැලවිය හැකි එකම මග වන්නේ ධනේශ්වර ලාභ ක්‍රමය අවසන් කර සමාජවාදය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා කම්කරු පන්තිය විසින් මෙහෙයවනු ලබන ජාත්‍යන්තර යුද විරෝධී ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීමයි. ඉරානයේ සහ මැද පෙරදිග පුරා කම්කරුවන් අධිරාජ්‍යවාදී ආක්‍රමණයට එරෙහි ඔවුන්ගේ අරගල, නිමක් නැති යුද්ධ සහ මූල්‍ය කතිපයාධිකාරයේ පොහොසත් කිරීම සඳහා තම ජීවන තත්වයන් මත දරුණු ප්‍රහාරයකට මුහුණ දෙන උතුරු ඇමරිකාවේ සහ යුරෝපයේ අධිරාජ්‍යවාදී මධ්‍යස්ථානවල කම්කරු පන්තිය සමඟ සහ චීනයේ සහ රුසියාවේ  ධනවාදී-පුනස්ථාපන පාලන තන්ත්‍ර දෙක,  අර්බුද- ග්‍රස්ථ ධනවාදය තුළට තමන්ව ගලපාගෙන ස්ථානගත කර ගැනීමට දරන උත්සාහයන් සමඟ ගැටෙන  කම්කරුවන් සමඟ ඒකාබද්ධ කළ යුතුය. මෙය හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව සහ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය විසින් සටන් වදින  වැඩ පිළිවෙළයි.
(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එකතු කෙරිණි)

එක්සත් ජනපදය හෝමූස් සමුද්‍ර  සන්ධිය අවහිර කිරීමෙන් ප්‍රධාන බලවතුන් අතර ගැටුම් ගැඹුරු වේ Read More »

Starmer Macron

ඉරානය ඉලක්ක කරගත් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ඇමරිකානු අවහිර කිරීමට එක්වීම යුරෝපීය රාජ්‍යයන් ප්‍රතික්ෂේප කරයි

economics, Fascism, Imperialism, Inequality, Militarism, Oligarchy, Perspective, politics, politics & economics, Pseudo-left, Trade Unions, Trade War, War /

ඇලෙක්ස් ලැන්ටියර් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 අප්‍රේල් 15 වන දින  “European states refuse to join in US blockade of Strait of Hormuz targeting Iran” යන හිසින් පළවූ ඇලෙක්ස් ලැන්ටියර් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

පසුගිය සතියේ ඉරානයට එරෙහි ආක්‍රමණශීලී යුද්ධයේදී සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු, ට්‍රම්ප් ඉරිදා ප්‍රකාශයට පත් කළ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ අවහිර කිරීමට සම්බන්ධ වන ලෙස ට්‍රම්ප් පරිපාලනය කළ ඉල්ලීම් යුරෝපීය ආන්ඩු ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ. එමගින්, එක්සත් ජනපදය සමඟ වන යුරෝපීය සබඳතාවල දුරදිග යන සහ ඓතිහාසික බිඳවැටීමක් සිදුවෙමින් පවතින බව පෙන්නුම් කරයි. 

ඒ සමගම, යුරෝපීය ධනේශ්වරයේ ප්‍රතිචාරය සියල්ලටම වඩා බියගුලුකම සහ කුහකකම මගින් සලකුණු කර ඇත. හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කිරීම යුද ක්‍රියාවක් පමණක්ම නොව, මෙම වසා දැමීම මගින් යුරෝපයට සහ මුළු ලෝකයටම අත්‍යවශ්‍ය තෙල්, ගෑස් සහ පොහොර සැපයුම් කපා හරිනු ඇත. එහෙත් යුරෝපීය රජයන් කිසිවක් අවහිර කිරීම හෙළා දැකීමට, එය අවසන් කිරීම සදහා කැඳවීමට, යුද්ධය නතර කිරීමට ඉල්ලා සිටීමට හෝ එක්සත් ජනපද රජයට මිලිටරි හා මූල්‍ය ආධාර දීම අවසන් කිරීමට එඩිතර වී නැත.

ඒ වෙනුවට, ඔවුන් නියෝජනය කරන දූෂිත ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරයේ දෘෂ්ටිය පිළිබිඹු කරමින්, යුරෝපීය ආන්ඩු පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ නාවික මැදිහත්වීමක් පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම දිගටම කරගෙන යන්නේ, එවැන්නක් මෙතෙක් එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව ඉරානයේ වෙරළට පහර දීමෙන් වළක්වා ඇති ඉරාන මිසයිල තර්ජනයටම මුහුණ දෙනු ඇති තත්ත්වයක් තුළය. වොෂින්ටනයෙන් ස්වාධීනව හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියට සම්බන්ධීකරණය කරන ලද නාවික මෙහෙයුමක් සූදානම් කිරීම සඳහා සිකුරාදා දින, බ්‍රිතාන්‍යය සහ ප්‍රංශය රටවල් 40 ක සන්ධානයක සමුළු රැස්වීමක් කැඳවා ඇත.

“සටන් වැද සිටින පාර්ශවයන්ගෙන් වෙන් වූ මෙම දැඩි ආරක්ෂක මෙහෙයුම, තත්වය ඉඩ දුන් වහාම යොදවනු ඇත,” ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් පැවසීය. “රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මාර්ගය හරහා මැද පෙරදිග ගැටුමට ස්ථිර හා කල් පවතින විසඳුමක්, සෑම කෙනෙකුටම සාමයෙන් හා ආරක්ෂාවෙන් ජීවත් විය හැකි ශක්තිමත් රාමුවක් කලාපයකට සපයන විසඳුමක්” ඔහු ඉල්ලා සිටියේය. “ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික සහ බැලස්ටික් ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම කලාපය තුළ එහි අස්ථාවර ක්‍රියාවන්” ඔහු හෙළා දුටුවේය.

Starmer Macron
යුක්රේනය පිළිබඳ සාකච්ඡා සඳහා 2025 පෙබරවාරි 17 වන දින එලිසී මාලිගයේදී ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් විසින් පවත්වන ලද රැස්වීමකට එක්සත් රාජධානියේ අගමැති ශ්‍රීමත් කීර් ස්ටාර්මර් (වමේ, මැද) සහභාගී වේ. [ඡායාරූපය සයිමන් ඩෝසන්/අංක 10 ඩව්නිං වීදිය/ෆ්ලිකර් / CC BY-NC-ND 2.0]

මැක්‍රොන්ගේ මුසාවන් විශ්මයජනකය. මැද පෙරදිග සාමය හා ආරක්ෂාවට මූලික තර්ජනය පැමිණෙන්නේ මෙම යුද්ධය හෝ තමන්ට එරෙහිව දියත් කරන ලද වෙනත් කිසිදු යුද්ධයක් ආරම්භ නොකළ ඉරානයෙන් නොව, වොෂින්ටනයෙන් සහ ඇමරිකාවේ ෆැසිස්ට් ජනාධිපතිවරයා විසින් දියත් කරන ලද මෙම සමූලඝාතන යුද්ධයෙන් ය. මැද පෙරදිග සාමය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ගාසා තීරයේ  සමූල ජන සංහාරය මධ්‍යයේ ඊශ්‍රායල රජය සමඟ මැක්‍රොන්ගේ මිත්‍රත්වය නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කිරීමෙන් පැරිසිය එයට වල කැපීමට හවුල් වේ.

ජර්මනියේදී ආරක්ෂක අමාත්‍ය බොරිස් පිස්ටෝරියස් ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ, “මේ යුද්ධය අපේ යුද්ධයක් නොවේ, අපි එය ආරම්භ කළේ නැහැ… බලවත් එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට පවා හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘත කර ගැනීම කල නොහැකි වූ විට, යුරෝපීය යුද නැව් අතලොස්සක් මගින් ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ට හෝර්මූස් සමුද්‍ර සන්ධිය තුළ ඉටු කර ගැනීමට අවශ්‍ය වන්නේ කුමක්ද?” චාන්සලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මර්ස්ගේ කාර්යාලය ප්‍රකාශයක් නිකුත් කළේ ඉරානයට එරෙහි ට්‍රම්ප්ගේ යුද්ධය “නේටෝව සමඟ කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත” යනුවෙනි.

මර්ස්ගේ ප්‍රකාශය කණගාටුදායක මගහැරීමකි, මන්ද ට්‍රම්ප් ඉරානය සමඟ කරන යුද්ධය සහ විශේෂයෙන් ඔහු හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කිරීම යුරෝපයට ප්‍රධාන බලශක්ති සැපයුම් කපා හරින බව පැහැදිලි හෙයිනි. මෙය සිදු වන්නේ, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් රුසියාවට යන ජර්මනියේ නෝර්ඩ්ස්ට්‍රීම් නල මාර්ගය විනාශ කරන බවට තර්ජනය කිරීමෙන් පසුව එය විනාශ කිරීමෙනි. මෙසේ යුරෝපයේ බලශක්ති සැපයුම කපා හැරීමට සෘජුවම තර්ජනය කරමින් සිදුවන මෙම ස්ථාවර එක්සත් ජනපද ප්‍රතිපත්තිය, නිසැකවම “නේටෝව සමඟ සම්බන්ධ වේ.”

බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති කීර් ස්ටාර්මර් බීබීසී රේඩියෝවට මෙසේ පැවසීය: “අපි මෙම අවහිර කිරීමට සහාය නොදෙන්නෙමු; සියලු ආකාරයේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දක්ෂතාවහන්, දේශපාලනිකව සහ හැකියාවන් …ඒ සියල්ල අපගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන්, සමුද්‍ර සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන්ම විවෘත කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත.” ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “පීඩනය කුමක් වුවත්–එමෙන්ම ඒ සඳහා සැලකිය යුතු පීඩනයක් තිබුණිද–අපි යුද්ධයට ඇදී  නොයමු. එය අපගේ ජාතික අවශ්‍යතාවයන් සපුරන්නේ නොවේ, මන්ද එයට පැහැදිලි, නීත්‍යානුකූල පදනමක් සහ පැහැදිලි සිතා බලා කළ හැකි සැලැස්මක් නොමැති නම් මම ක්‍රියා නොකරමි.”

කම්කරු මුල් (කාලීන)අධ්‍යාපන අමාත්‍ය ඔලිවියා බේලිගෙන් ප්‍රශ්න කිරීමේදී යුරෝපීය රජයන්ගේ  දෙබිඩි ස්ථාවරය මතු විය.  ස්කයි නිවුස් මාධ්‍යවේදීන් ඇය එක්සත් ජනපද අවහිරයට සහාය දක්වන්නේ දැයි හය වතාවක් විමසීය. බේලි ඔව් හෝ නැත යනුවෙන් පිළිතුරු දීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, ඒ වෙනුවට ඇය නැවත නැවතත් පිළිතුරු දුන්නේ: “අපි අවහිරයට සහභාගී  නොවන්නෙමු,   එමෙන්ම මුහුදේ නිදහස් සංචලනයේ ඉතා වැදගත් මූලධර්මය අපි විශ්වාස කරන අතර හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය තුල නිදහස් සංචලනයක් දැකීමට අපට අවශ්‍යයි.”යනුවෙනි. 

යුරෝපීය ආන්ඩු වල ප්‍රතිපත්තිය එක් මූලික පරස්පර විරෝධයක් සනිටුහන් කරයි. එක්සත් ජනපද රජය ඔවුන් ඉලක්ක කර ගනිමින් යුද පියවර ගන්නා විට, ඔවුන් පළිගන්නේ එක්සත් ජනපදයට එරෙහිව නොව ඉරානයට සහ මැද පෙරදිගට එරෙහිව ය. ට්‍රම්ප් සමඟ ඔවුන්ගේ සහයෝගිතාවයට යටින් පවතින්නේ පුද්ගලික බියගුලුකම පමණක් නොව, සියල්ලටත් වඩා වෛෂයික අධිරාජ්‍යවාදී අවශ්‍යතා ය. යුරෝපීය බලවතුන් මැදිහත් වන්නේ තමන්ගේම හමුදා කඳවුරු සහ මැද පෙරදිගින් ලබාගත් ලාභ ආරක්ෂා කර ගැනීමට සහ වෝල් වීදිය හා මූල්‍ය සබඳතා මෙන්ම ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය සමඟ ඔවුන්ගේ නේටෝ මිලිටරි සන්ධානය පවත්වා ගැනීමට ය.

යුද්ධයේ ජීවිත හානි සහ ගැටුමෙන් මිලියන සංඛ්‍යාත කම්කරුවන්ගේ රැකියා සහ සමස්ත ජනගහනයේ මිලදී ගැනීමේ ශක්තිය කෙරෙහි ඇති කරන විනාශකාරී ආර්ථික බලපෑම පිළිබඳව මැක්‍රොන්, ස්ටාර්මර් සහ යුරෝපය පුරා අනෙකුත් ධනේශ්වර ආණ්ඩු වල නායකයින්ට එතරම් වැඩක් නැත. යුරෝපයේ හෝ ලෝකයේ වැඩ කරන ජනතාවගේ යහපැවැත්මට වඩා ට්‍රම්ප්ගේ යුද්ධයේ ආරම්භක අසාර්ථකත්වයෙන් වඩ වඩාත් තර්ජනයට ලක්ව ඇති ලෝක අධිරාජ්‍යවාදයේ මැද පෙරදිග ආධිපත්‍යය බේරා ගැනීම ගැන ඔවුන් ඊට වඩා බොහෝ සෙයින් සැලකිලිමත් වෙයි. 

ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදී විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ වඩාත්ම ප්‍රතිගාමී අංගවලට අභියෝග කිරීම යුරෝපීය බලවතුන් ප්‍රතික්ෂේප කළද, වොෂින්ටනය සහ එහි යුරෝපීය නේටෝ “සහචරයින්” අතර භේදය දිනෙන් දින පුළුල් වෙමින් හා පුපුරන සුලු ලෙස වර්ධනය වෙමින් පවතී.

මේ සඳහා එක් ඇඟවීමක් වන්නේ නේටෝ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් අතර වැඩෙන මූල්‍ය හා ආර්ථික ආතතීන් ය. යුරෝපය ට්‍රම්ප්ගේ තීරුබදු වලට යටත් නොවන්නේ නම්, එක්සත් ජනපද ස්වාභාවික ද්‍රව ගෑස් අපනයනය කපා හැරීමට ට්‍රම්ප් තර්ජනය කරන විට, යුරෝපීය පන්තියේ බලවත් බලවේග එක්සත් ජනපද ඩොලරයට එරෙහිව මාරුවක් ගවේෂණය කරමින් සිටී. මැදපෙරදිග තෙල් හා ගෑස් වෙළඳාමෙන් ඩොලරය  කපා හැරීම නිසා බලශක්තිය මිලදී ගැනීම සඳහා රටවල් ඩොලර් තබා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය අඩු වන බැවින්, ඔවුන් ඩොලරයට විකල්ප කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වන බවට සංඥා කරයි.

මෙම මස මුලදී, ප්‍රංශයේ මහ බැංකුව පැරිසියේ තම සංචිත සුරක්ෂිතාගාරයේම තබා ගැනීම සඳහා  රත්‍රන් මිලදී ගැනීමට එක්සත් ජනපදයේ ඉතිරිව ඇති රන් සංචිත ඈවර කළේය. ජර්මනියේ, ඉතාලියේ සහ අනෙකුත් ප්‍රමුඛ යුරෝපීය බලවතුන්ගේ නිලධාරීන් එක්සත් ජනපදයේ තබා ඇති තමන්ගේම රන් සංචිත යුරෝපයට ආපසු ලබා ගැනීමේ හැකියාව පිළිබඳව විවාද කරන අතරතුර මෙය සිදු වේ.

යුරෝක්ලියර් ගෙවීම් නිෂ්කාශන පද්ධතිය (Euroclear payment-clearing system), චීන බැඳුම්කරවල වැඩිපුර ආයෝජනය කිරීම සහ ඇමරිකානු ඩොලර් වත්කම්වලින් චීන රෙන්මින්බි-නාමික වත්කම් වෙත ප්‍රාග්ධනය මාරු කිරීම මගින් ඩොලරයෙන් ඈත් වීම සලකා බලන බවට ද සංඥා කර ඇත. එය ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් මෙසේ පැවසීය: “විවිධාංගීකරණය (Diversification) යනු ප්‍රාග්ධන වෙළඳපොළවල සැබවින්ම ක්‍රියාත්මකවීමට පටන්ගෙන ඇති  දෙයකි. ගෝලීය ආයෝජකයින් සොයන ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන් සමඟ චීනයේ අවශ්‍යතා සහ නියාමන අවශ්‍යතා සපුරාලිය හැකි ආකාරය බැලීම සඳහා උත්සාහ කිරීමේ විවෘත කිරීමක් තිබේ.”

බලශක්ති කප්පාදුවක් පිළිබඳ එක්සත් ජනපද තර්ජන දෘශ්‍යමාන ලෙස යුරෝපීය ආර්ථිකයට මාරාන්තික තර්ජනයක් එල්ල කරන අතර, එවැනි මූල්‍ය පියවරයන් එක්සත් ජනපද ආර්ථිකයට ද ඒ හා සමාන තර්ජනයක් එල්ල කරයි. යුරෝපීය ආයෝජකයින් එක්සත් ජනපද වත්කම්වල ඇස්තමේන්තුගත මුළු ඩොලර් ට්‍රිලියන 8 ක්, භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර, කොටස් සහ ආයතනික (සංගත) බැඳුම්කර ලෙස තබාගෙන සිටින අතර එය එක්සත් ජනපද ස්වෛරී ණයෙන් සියයට 24 කට සමාන වේ. ඇමරිකානු ඩොලර් වත්කම් මත වැඩි වැඩියෙන් අඩු වන ප්‍රතිලාභ හේතුවෙන් හෝ එක්සත් ජනපද තීරුබදු හෝ බලශක්ති තර්ජනවලට පළිගැනීමක් ලෙස හෝ යුරෝපීය ආයෝජකයින් ඔවුන්ගේ එක්සත් ජනපද භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර ඉවත දැමුවහොත්, එය ඇමරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියන 38 ක ස්වෛරී ණයෙහි දැවැන්ත අර්බුදයක් සහ එක්සත් ජනපද පොලී අනුපාත ඉහළ යාමක් ඇති කළ හැකිය.

නේටෝ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් අතර ඇති මෙම පුපුරන සුලු ගැටුම්, ධනේශ්වර ක්‍රමය තුළ ලෝක ආර්ථිකය සහ ජාතික රාජ්‍ය පද්ධතිය අතර ඇති මූලික ප්‍රතිවිරෝධතාව නැවතත් පෙන්නුම් කරයි. 20 වන සියවසේ ශ්‍රේෂ්ඨ මාක්ස්වාදීන් එම සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙකෙහි මූලාශ්‍රය ලෙස එය හඳුනා ගෙන තිබුණි. 21 වන සියවසේ කම්කරුවන් සඳහා තීරනාත්මක කර්තව්‍යය වන්නේ අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහිව කම්කරු පන්තිය තුළ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාරයක් වර්ධනය කිරීම මගින් ධනවාදය ගෝලීය යුද්ධයට සහ සමූල ජන සංහාරයට වේගයෙන් ඇද වැටීම නැවැත්වීම සහ ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරය අතින් බලය ලබාගෙන සමාජවාදය ස්ථාපිත කිරීමයි. (අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එකතු කෙරිණි)

ඉරානය ඉලක්ක කරගත් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ඇමරිකානු අවහිර කිරීමට එක්වීම යුරෝපීය රාජ්‍යයන් ප්‍රතික්ෂේප කරයි Read More »

IMG 0858

ට්‍රම්ප් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කිරීම: ඉරාන යුද්ධයේ ඊළඟ අදියර

Fascism, Imperialism, Militarism, Oligarchy, Perspective, politics, politics & economics, War, World Economy, World War /

ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 අප්‍රේල් 13 වන දින  “Trump’s blockade of the Strait of Hormuz: The next phase in the Iran war” යන හිසින් පළවූ ඇන්ඩෲ ඩේමන් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Image Not Found
2026 මාර්තු 18 වන දින එපික් ෆියුරි මෙහෙයුම අතරතුර ආර්ලී බර්ක් පන්තියේ නියෙමු මිසයිල විනාශ කරන යාත්‍රාවක් වන USS ෆ්‍රෑන්ක් ඊ. පීටර්සන් ජූනියර්, අරාබි මුහුදේ යාත්‍රා කරන ආකාරය [ඡායාරූපය: එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව]

පකිස්ථාන අගමැති ෂෙබාස් ෂරීෆ් විසින් දින හයකට පෙර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද සටන් විරාමය, එක්සත් ජනපදය විසින් සඵල ලෙස අවලංගු කිරීම සනිටුහන් කරමින්,ඉරාන වරායන්ට ඇතුළු වන හෝ පිටවන සියලුම නැව් අවහිර කිරීම ආරම්භ කර ඇති බව එක්සත් ජනපද හමුදාව සඳුදා නිවේදනය කළේය. එය ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද යුද්ධයේ ප්‍රධාන උත්සන්න වීමක් සලකුණු කරයි. 

එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඉරිදා ඔහුගේ Truth Social  වේදිකාවේ  ප්‍රකාශ කළේ නාවික හමුදාව “හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියට ඇතුළු වීමට හෝ පිටව යාමට උත්සාහ කරන ඕනෑම සහ සියලුම නැව් අවහිර කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කරන” බවයි. සෙනසුරාදා, නියෙමු මිසයිල ඩිස්ට්‍රොයර් (guided-missile destroyers) යාත්‍රා දෙකක් සමුද්‍ර සන්ධියට ඇතුළු වූ අතර, වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නලය වාර්තා කළේ අවහිරය  බලාත්මක කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපද යුද නැව් 15 ක් දැන් යොදවා ඇති බවයි.

මෙම අවහිර කිරීම යුද ක්‍රියාවක් සහ ජාත්‍යන්තර මුහුදු කොල්ලකාරී ක්‍රියාවකි. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය ඉරානයට සහ සමස්ත ලෝකයේ කම්කරු පන්තියට එරෙහිව එල්ල කරන ලද මෙම සාපරාධී ක්‍රියාව හෙළා දකී. ඉහළ යන බලශක්ති පිරිවැය, ආහාර හිඟය සහ නිරන්තරයෙන් පුළුල් වන මිලිටරි ගැටුමක අන්තරාය මගින් කම්කරු පන්තිය එහි  මිල ගෙවනු ඇත. 

ට්‍රම්ප්ගේම වාක්‍ය ඛණ්ඩයම භාවිතා කරන්නේ නම්, සටන් විරාමය යුද්ධයේ ඊළඟ අදියර සඳහා “උණ්ඩ නැවත පුරවා ගැනීමට” අවස්ථාවක් වූ බව ඔප්පු වී තිබේ. එනම් 2025 ජනවාරි මාසයේ ගාසා තීරයේ සිට 2025 ජුනි මාසයේදී ඉරානය දක්වා වූ සටන් විරාමය සහ සටන් විරාමයෙන් පැය කිහිපයකට පසු මධ්‍යම බේරූට් වෙත ඊශ්‍රායලය එල්ල කළ ප්‍රහාරයෙන් 250 කට වැඩි පිරිසක් මිය ගිය, අප්‍රේල් 7 වන දින ඉරාන සටන් විරාමය දක්වා, ට්‍රම්ප් මැද පෙරදිග ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති සෑම සටන් විරාමයක්ම, ඊළඟ ප්‍රහාරය සඳහා නැවත කණ්ඩායම් ගත වීමමේ  විරාමයක් වී තිබේ.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ පාලනය, සහ ඒ සමඟ ඉරානයේ සහ සමස්තයක් ලෙස පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ තෙල් නිෂ්පාදනය සහ බෙදා හැරීම පාලනය කිරීම ආරම්භයේ සිටම යුද්ධයේ කේන්ද්‍රීය මූලෝපායික ඉලක්කයක් වී පැවතිණි.

යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට, සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා නවුක ගමනාගමනය බිඳ වැටී ඇත. යුද්ධයට පෙර මට්ටමට වඩා ප්‍රවාහන පරිමාවන් සියයට 90 කට වඩා පහත වැටී ඇත. ඉතිරිව ඇති ගමනාගමනය මත ආධිපත්‍යය දැරුවේ ඉරානයේ තෙල් අපනයනයෙන් සියයට 80 සිට 90 දක්වා ප්‍රමාණයක් ආනයනය කරන එහි විශාලතම පාරිභෝගිකයා වන චීනයට බොරතෙල් රැගෙන යන ග්‍රීසියට අනුබද්ධ තෙල් නැව් සහ ඉරානයේ සෙවනැලි නැව් කණ්ඩායම  (shadow fleet)  විසිනි. ඉරානය තමන්ගේ මිතුරු වෙළඳ හවුල්කරුවන්ගේ, අන් සියල්ලටත් වඩා චීනයේ නැව්වලට ගමන් කිරීම සඳහා දිගටම  ඉඩ දී ඇත.

දැන්, ඉරාන වරායකට ළඟා වීම සඳහා සමුද්‍ර සන්ධියට ඇතුළු වීමට උත්සාහ කරන ඕනෑම නෞකාවක් ඇමරිකානු අවසරයකින් තොරව එසේ කරන අතර, ඉරානය සමඟ නාවික වෙළඳාමේ යෙදෙන ඕනෑම රටකට එරෙහිව භෞතික ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමේ හැකියාව විවෘත කරයි. චීන ආරක්ෂක අමාත්‍ය ඩොං ජුන් සඳුදා ප්‍රකාශ කළේ: “අපගේ නැව් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය තුළට සහ ඉන් පිටතට ගමන් කරමින් තිබේ. අපට ඉරානය සමඟ වෙළඳ හා බලශක්ති ගිවිසුම් තිබේ. අපි ඒවාට  ගරු කරන්නෙමු, ඒවා ඉටු කරන්නෙමු, එමෙන්ම අපගේ වැඩකටයුතු වලට සෙසු අය මැදිහත් නොවේ ඇයි අපේක්ෂා කරමු.”

ප්‍රායෝගිකව, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කිරීම, ඉරානයට එරෙහිව මෙන්ම චීනයට එරෙහිව ද ආර්ථික යුද්ධ ක්‍රියාවකි. චීනයේ තෙල්වලින් අඩක් පමණ සහ එහි ද්‍රව ස්වාභාවික වායුවෙන් (liquefied natural gas) තුනෙන් එකකට වඩා හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගලා යයි. මෙම අවහිර කිරීම මගින් ඇමරිකානු හස්තය එහි ප්‍රධාන ප්‍රතිවාදියාගේ [චිනයේ] බලශක්ති සැපයුම මත තබන අතරම, එම ප්‍රවාහයන් මතම රඳා පවතින, ජපානය, දකුණු කොරියාව සහ යුරෝපීය සංගමයේ රාජ්‍යයන් ආදී එහි “සගයන්ගේ” බලශක්ති සැපයුම මත ද අත තබයි. 

සඳුදා පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී ට්‍රම්ප් එක්සත් ජනපද හමුදා මූලෝපායඥයින්ගේ චින්තනය ගැන ඉඟි කළේ: “අපට මෙම වෙළඳාම අවශ්‍ය නැත. අපට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා අපේම තෙල්, ගෑස් තිබේ. … එබැවින් අපට එය අවශ්‍ය නැත, නමුත් ලෝකයට එය අවශ්‍ය වන අතර, මේ අප කතා කරද්දීම, බොහෝ නැව් බඩු පවටා ගැනීම පිණිස අපේ රටට යමින් සිටී.” යනුවෙනි. 

මෙම අවහිර කිරීම ලෝකයේ මූලෝපායික ඇවිරුම් ස්ථාන (chokepoints), එනම් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය, පැනමා ඇළ, ග්‍රීන්ලන්තය සදහා වන වන ප්‍රවේශයන් ආදිය අල්ලා ගැනීමේ පුළුල් එක්සත් ජනපද ව්‍යාපාරයක කොටසකි. දිගුකාලීන ආර්ථික පරිහානියක නිමග්න ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය, ගෝලීය වෙළඳ මාර්ගවල මිලිටරි ආධිපත්‍යය  හරහා එම පරිහානිය පියවා ගැනීමට උත්සාහ කරමින් සිටී. ලෝකයේ ජල මාර්ග සහ අමුද්‍රව්‍ය තමන්ටම සුරක්ෂිත කර ගනිමින් සහ  ඒවා තම ප්‍රතිවාදීන්ට, විශේෂයෙන් චීනයට, අහිමි කරමින් සිටී.

2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී, වෙනිසියුලානු වෙරළට ඔබ්බෙන්, වෙනිසියුලානු බොරතෙල් බැරල් මිලියන 1.8 ක් රැගෙන  චීනය බලා යන තෙල් ටැංකියක් එක්සත් ජනපද හමුදා විසින් අල්ලා ගන්නා ලදී. හෝමූස් අවහිර කිරීම එම පූර්වාදර්ශය පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපය දක්වා  විහිදුවන  අතර  එක්සත් ජනපද යුද නැව් චීනය බලා යන තෙල් නැව් හරවා යැවීමට උත්සාහ කළහොත් චීනය සමඟ මිලිටරි ගැටුමක සෘජු අනතුර මතු කරයි.

ඉරානයට එරෙහි ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ සාපරාධී යුද්ධයේ ආර්ථික ප්‍රතිවිපාක දැනටමත් විනාශකාරී ය. අවහිර කිරීමට පෙර පවා, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමනාගමනය සැලකිය යුතු ලෙස කපා හැරීම, ජාත්‍යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය ( International Energy Agency) විසින් ඉතිහාසයේ නරකම තෙල් අර්බුදය ලෙස හැඳින්වූ දෙය ජනනය කර ඇති අතර එය 1979 අර්බුදය ඉක්මවා ගියේය. තෙල් බැරලය ඩොලර් 100 ට වඩා වැඩිය, පෙට්‍රල් මිල ජාතිකව ගැලුමකට ඩොලර් 4.13 ක් වන අතර, නැව් 600 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ගල්ෆ් කලාපයේ සිරවී ඇත. ගෝල්ඩ්මන් සැක්ස් (Goldman Sachs) ආයතනය විසින් එක්සත් ජනපද අවපාතයක සම්භාවිතාව සියයට 30 දක්වා ඉහළ නංවා තිබේ.

ගෝලීය පොහොර සැපයුමෙන් තුනෙන් එකක් සාමාන්‍යයෙන් මේ සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරයි. යුද්ධය ක්ෂණික වෙළඳාමට බාධා ඇති කළා පමණක් නොව, ඉදිරි කන්නයේ බෝග අස්වැන්න කෙරෙහි ද දැඩි බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත. එනම්, අප්‍රිකාව, දකුණු ආසියාව සහ ලතින් ඇමරිකාව පුරා අස්වනු අඩු කරනු ඇති අතර, ගල්ෆ් කලාපය හා සෘජු බැඳීමක් නොමැති රටවල ආහාර මිල කම්පන ඇති කරනු ඇත. මිලියන සිය ගණනක් ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයට මුහුණ දෙන අතර මිලියන ගණනක් මිය යා හැකිය. ගෝලීය සාගතයක සැබෑ හැකියාවක් පවතී. 

ලෝක ආධිපත්‍යය සඳහා වූ එහි සැලැස්ම තුළ, යුද්ධයේ සැබෑ හැසිරීම වඩ වඩාත් මංමුලා සහගත අනුවර්තනය වීම් මගින් සංලක්ෂිත වී ඇත. පෙබරවාරි 28 වන දින එක්සත් ජනපදය යුද්ධය දියත් කර උත්තරීතර නායක අලි කමේනි සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉරාන නිලධාරීන් දුසිම් ගනනක් ඝාතනය කළේය. ට්‍රම්ප් ඉරාන වැසියන්ට ඔවුන්ගේ රජයට එරෙහිව නැගී සිටින ලෙස ඉල්ලා සිටි නමුත් ඔවුන් එසේ කළේ නැත. ඉන්පසු සිදුකළ බෝම්බ හෙලීමේ ව්‍යාපාරය ඉරානයේ විදුලි සංදේශ පද්ධතිය විනාශ කළ අතර එහි නගරවල දිස්ත්‍රික්ක සමතලා කළ නමුත් ඉරානය යටත් වූයේ නැත. මාර්තු මාසය පුරාම ඉරාන නායකයින් තවදුරටත් ඝාතනය කිරීමෙන්ද රජය ඇද වැටුණේ නැත. නාවික ගමන් අවහිර කිරීම ඊළඟ පියවරයි.

ඉරාන මිසයිල බැටරි, වෙරළබඩ ආරක්ෂක පද්ධති සහ දහස් ගණනක් නාවික බෝම්බ වලින් වට වූ පටුම ස්ථානයේ සමීප පරාසයේ සැතපුම් 21 ක් පළල ජල මාර්ගයක් තුළ ඇමරිකානු යුද නැව් දැන් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම නාවික අවහිරයට ළඟා වන ඕනෑම ඉරාන නෞකාවක් “වහාම වනසන” බව ට්‍රම්ප් සඳුදා පැවසීය.

ඩිස්ට්‍රොයර් නෞකාවක් අහිමි වීම හෝ විශාල ජීවිත හානි සිදුවීමක් හේතුවෙන්, ඉරානයේ තෙල් අපනයනයෙන් සියයට 90 ක් සැකසෙන කාර්ග් දූපත අත්පත් කර ගැනීම ඇතුළුව භූමි ආක්‍රමණයක් සඳහා ඇමරිකානු දේශපාලන සංස්ථාපිතය තුළ ඇති ඉල්ලීම් තීව්‍ර වනු ඇත. 82 වන ගුවන් අංශයේ  භට පිරිස් හා මැරීන් භටයින් දැනටමත් යොදවා ඇති අතර, 50,000 කට වැඩි එක්සත් ජනපද භට පිරිසක් රංග පතයේ සිටිති. පෙබරවාරි 28 වන දින සිට එක්සත් ජනපද හමුදා සාමාජිකයින් දහතුන් දෙනෙකු මිය ගොස් ඇත.

ට්‍රම්ප් පාලනය පුදුමාකාර නොසැලකිලිමත්කමකින් යුතුව ඉදිරියට යමින් සිටී. එක්සත් ජනපදය ඉරානයේ තෙල් අත්පත් කර ගන්නා බව ඔහු විවෘතව පවසා ඇත. එය, පසුගිය පරිපාලනයන් සම්බාධක සහ ජාත්‍යන්තර නීතියේ භාෂාව පිටුපස සැඟව සිට සිදුකළ ආකාරයේ කොල්ලකාරී ප්‍රකාශයකි. අපරාධකාරී පාතාලයේ ක්‍රම දැන් නිල රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිය වී ඇත. 

දේශපාලන සංස්ථාපිතය ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් මේ කිසිවකට විරුද්ධ නොවේ. නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් කතුවැකි මණ්ඩලය ට්‍රම්ප්ගේ හැසිරීම “පැහැදිලි  නොහැකියාව” ලෙස හැඳින්වූ අතර “කොංග්‍රසය සම්බන්ධ කර ගනිමින් හා ඇමරිකානු සහචරයින්ගෙන් උදව් ලබා ගන්නා ලෙස” ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. එය, යුද්ධයේ ඊළඟ අදියර ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතාවයක් සඳහා කරන  කැඳවීමකි. වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නලය ට්‍රම්ප්ගේ ජයග්‍රහණ ප්‍රකාශය  නිසි කලට පෙර කළ එකක් ලෙස හැඳින්වූ අතර “වැඩේ කොහෙත්ම අවසන් වී නැත” යනුවෙන් අනතුරු ඇඟවීය.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ සෙනෙට් සභික Tim Kaine ඉරිදා ABC ප්‍රවෘත්ති සේවය වෙත පැවසුවේ ඉරානය “කලාපීය තර්ජනයක්” බවත් “ඉරානයට න්‍යෂ්ටික අවියක් නොලැබෙන බවට අප සහතික විය යුතු” බවත්ය. ට්‍රම්ප් සතියකට පෙර “සටන් විරාමය” නිවේදනය කළ විට, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ පාලනය ඉරානය අත ඉතිරි කිරීම මත පදනම්ව ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය එය විවේචනය කිරීමට  පැන ගත්තේය. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය මූලෝපායික අරමුණු පිළිගන්නා අතර  ක්‍රියාවට නැගීම පිළිබඳව  පමණක් විරුද්ධ වේ.

ඇමරිකානු දේශපාලන සංස්ථාපිතයේ සෑම අංශයක්ම යුද්ධය අනුමත කරන්නේ නම්, එයට එරෙහි විරෝධය පැමිණිය හැක්කේ මුළුමනින්ම සංස්ථාපිතයට පිටතින් පමණි. කම්කරු පන්තිය තමන්ගේම ස්වාධීන දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීම හරහා නාවික අවහිර කිරීමට සහ සමස්තයක් ලෙස යුද්ධයට විරුද්ධ විය යුතුය. වැඩ කරන ජනතාවගේ ජීවත් වීම සඳහා පවතින සමාජ වැඩසටහන් වලට ඓතිහාසික ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීම හරහා යුධ වියදම්  ගෙවනු ලැබේ. අප්‍රේල් 1 වන දින ධවල මන්දිරයේ දිවා  භෝජනයකදී ට්‍රම්ප් පැවසුවේ රජය යුද්ධ කරන බැවින් මෙඩිකෙයාර් (Medicare) ,මෙඩිකේඩ් (Medicaid) සහ අනෙකුත් සමාජ වැඩසටහන් සඳහා මුදල් ගෙවිය නොහැකි බවයි.

අත්‍යවශ්‍ය වැඩසටහන් කපා හැරීමෙන් යුද්ධය සඳහා ගෙවීම් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිනු ලබන එම පන්තියෙන්ම (කම්කරු පන්තියෙන්ම) යුද්ධය සඳහා සටන් කිරීමටද කැඳවුම් කරනු ලැබේ.

2026 ජාතික ආරක්ෂක බලය පැවරීමේ ( National Defense Authorization Act) පනතේ කොටසක් ලෙස ට්‍රම්ප් විසින් අත්සන් කර නීති ගත කරන ලද, වයස අවුරුදු 18 සිට 26 දක්වා සියලුම පිරිමින් සඳහා  හමුදාවලට බැඳීමේ ස්වයංක්‍රීය ලියාපදිංචිය, 2026 දෙසැම්බර් මාසයේදී ක්‍රියාත්මක වේ. ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය වෙනුවෙන් චීනයෙන් බලශක්ති සැපයුම සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා, වානේ කම්කරුවන්ගේ සහ ගබඩා සේවකයින්ගේ, පතල් කම්කරුවන්ගේ සහ සංක්‍රමණික ගොවිපල කම්කරුවන්ගේ දරුවන්, ඩිස්ට්‍රෝයර් යාත්‍රා මත හා පර්සියානු ගල්ෆ් වෙරළ තීරය මත මිය යාමට යවනු ලැබේ. 

යුද්ධයට එරෙහි සටන, සමාජ වැඩසටහන් විනාශ කිරීමට, බලහත්කාරයෙන් හමුදා සේවයට බඳවා ගැනීමට සහ මිලිටරි-පොලිස් ආඥාදායකත්වයක් ස්ථාපිත කිරීමට එරෙහි සටනෙන් වෙන් කළ නොහැකි ය. රැකියා, වැටුප් සහ ජීවන තත්වයන් ආරක්ෂා කිරීමේ සටන අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට සහ මෙම සමාජ ව්‍යාධීන්ගේ මූල හේතුව වන ධනේශ්වර ක්‍රමයට එරෙහි අරගලය සමඟ ඒකාබද්ධ කළ යුතුය. (අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

ට්‍රම්ප් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කිරීම: ඉරාන යුද්ධයේ ඊළඟ අදියර Read More »

Scroll to Top